New at Little Bit


from Path to Nirvana https://ift.tt/2L0vBPv
මරණය සිහි කළ යුතු අට ආකාරය.
🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🍂🍁🍂🍁🍂🍂
1. වධක පච්චුපට්ඨානය

2. සම්පත්ති විපත්තිය

3. උපසංහරණය

4. කායබහුසාධාරණය

5. ආයු දුබ්බලය

6. අනිමිත්තය

7. අද්ධානපරිච්ඡේදය

8. ඛණපරිත්තය

1. වධක පච්චුපඨානය

වධක පච්චුපට්ඨානය නම් :- වධකයකු එළඹ සිටි සේ මරණය එළඹැ සිටියේය යි සිහි කිරීම ය. “මුගේ හිස සිඳැ ලමි”යි කඩුව ගෙනැ පැමිණි ගෙල පහරනා වධක ඒකාන්තයෙන් එළැඹැ සිටි සේ ම මරණ ද එළඹැ සිටියේය යි සිහිකළ යුතු.

කුමක් හෙයින් ද මරණය උත්පත්තිය සමගම අවුත් ඒකාන්තයෙන් දිවි පැහැර ගන්නා බැවිනි. නයි හතු කැකුළු මුදුණින් පසු සුඟක් ගෙනැ නඟින්නා සේ ම සත්ත්‍වයෝ ජරා – මරණ ගෙනැ ම උපදිති.

ඒ එසේ මැ යි :- ඔවුන්ගේ ප්‍ර‍තිසන්‍ධි චිත්තය උත්පාදයට අනතුරුවැ ම ජරාවට පැමිණැ පර්‍වත ශිඛරයෙන් ගිළිහුණු ගලක් මෙන් සම්ප්‍ර‍යුක්ත ධර්‍ම සමග ම බිඳී යන්නේ ය. මේ ක්‍ෂණික මරණය උත්පත්තිය සමග ම පැමිණි ආකාරය යි. එසේ ම මෙහි දැක්වුණු ජීවිතෙන්‍ද්‍රියොපච්ඡේද මරණය ද උත්පත්තිය සමග ම වන්නේ ය. උදය පර්‍වතයෙන් නැඟුණු සූර්‍ය්‍යයා අස්ත පර්‍වතයට යන්නේ ගිය ගිය තන්හි මඳකුදු නො නැවතී ගමන් කරන්නා සේ, පර්‍වතයෙන් ගලා වැටෙන සැඩ වතුරු ඇති ගංගාව මඳකුදු නො සිටැ ගලා බස්නා සේ මේ සත්ත්‍වයා ද උපන් තැන් පටන් මඳකුදු නො නැවතී මරණයට අභිමුඛ වැ මැ ගමන් කරන්නේ ය කීයේ මැ යි:-

“යමෙකරත්තිං පඨමං – ගබ්භෙ වස්ති මානවො

අබ්භුට්ඨිතො ව සයති – ස ගච්ඡං න නිවත්තති”යි

‘මේ මනුෂ්‍යයා යම් එක රැයෙක මව් කුස පිළිසිඳැ ගන්නේ ද එසේ පිළිසිඳ ගත් හෙතෙමේ අහස නැඟි වළාකුළක් මෙන් මරණය කරා යන්නේ ය. එසේ යන්නේත් ඇසිල්ලකුදු නො නවතින්නේ ය.’

ග්‍රීෂ්ම කාලයෙහි සූර්‍යතාපයෙන් ඇළ-දොළ සිඳී යන්නා සේ උදය කාලයෙහි අපොරසානුගත බන්‍ධන ඇති වෘක්‍ෂ ඵල තුවටුයෙන් ගිලිහී යන්නා සේ මුගුරින් පහළ මැටි බදුන් බිඳී යන්නා සේ, හිරැ රැස් වගුළ පිනි බිඳු වැනසී යන්නා සේ එසේ යන සත්ත්‍වයා මරණයට ආසන්න වන්නේ ය.

එහෙයින් කියන ලදී :-

“අච්චයන්තී අහොරත්තා – ජීවිතං උපරුජ්ඣති,

ආයුඛීයති මච්චානං – කුන්නදීනං ච ඔදකං

ඵලානමිව පක්කානං – පාතො පතනතො භයං

එවං ජාතානමච්චානං – නිච්චං මරණතො භයං

යථා පි කුම්භකාරස්ස – කතං මත්තිකභාජනං,

සබ්බං භෙදනපරියන්තං – එවං මච්චාන ජීවිතං

උස්සාවොව තිණග්ගම්හි – සුරියස්සුග්ගමනං පති

එවමායු මනුස්සානං – මා මං අම්ම නිවාරය”යි.

“රෑ-දාවල් ඉක්මැ යන්නේ ය. ජීවිතය නිරුද්ධ වන්නේ ය. ඇළ-දොළවල ජලය සේ මනුෂ්‍යයන්ගේ ආයුක්‍ෂය වන්නේ ය. විලිකුන් ඵල උදෑසනක් සේ වන භය ‍සේ උපන් සත්ත්‍වයන්ට එක්වන් මරණයෙන් භය පැමිණෙන්නේ ය. කුඹලා තැනූ සියලු මැටි බඳුන් බිඳී යන්නා සේ මිනිසුන්ගේ මුළු ජීවිත බිඳීමෙන් අවසන් වන්නේ ය. සූර්යෝදයයෙහි තණ අග පිනිබිඳක් සේ මිනිසුන්ගේ ආයුක්‍ෂය වන්නේ ය. මෑණියෙනි? පැවිදි වන්නට යන මා නොවළකන්න.”

මෙසේ කඩුව අමෝරා ගත් වධක සේ උත්පත්තිය හා සමග ම පැමිණි මේ මරණය ගෙළ කපාලන ඒ වධක සේ ඒකාන්තයෙන් දිවි පැහැර ගන්නේ ය. දිවි පැහැර නො ගෙන නම් නො නවතින්නේ ය. එසේ හෙයින් උත්පත්තිය සමගම පැමිණි විපත් ද, දිවි පැහැර ගන්නා බැවින් ද, කඩුව අමෝරා ගත් වධක සේ මරණය එළඹැ සිටියේ ම ය යි මෙසේ වධක පච්චුපඨාන වශයෙන් මරණය සිහි කළ යුතු.

2. සම්පත්ති විපත්තිය

සම්පත්ති විපත්ති වශයෙන් මරණය කෙසේ සිහි කළ යුතු ද, සම්පත්ති ශෝභමාන වන්නේ විපත්තියෙකින් නො මැඩෙන තාක් ය. විපත්තියෙකින් නො මැඩෙන සම්පත් නම් ලොව කැල ම නැත්තේ ය. බලනු.

“මුළු පොළෝ වළඳා – කෙළ සිය ගණන් දන් දී

අඩැඹුල් මතෙක අවසනැ – ඉසුරු බවට පැමිණියේ

එ මෙ සිරුරු බෙදෙන් – කළ පින් ගෙවෙත ගොරතර

මරණ මුව වන් දම්සෝ – නිරිඳු විඳියේ දළ සෝ

“සකලං මෙදිනං භූත්‍වා – දත්‍වා කොටිසතං සුඛී,

අද්ධාමලකමත්තස්ස – අනෙන ඉස්සරතං ගතො

තෙනෙව දෙහ බන්‍ධෙන – පුඤ්ඤම්හි ඛයමාගතො,

මරණාභිමුඛො සො පි – අසොකො සොකමාගතො”

තවද සියලු නීරොගත්‍ව ව්‍යාධිය අවසාන කොටැ ඇත්තේ ය. සියලු යෞවන ජරාව අවසාන කොටැ ඇත්තේ ය. සියලු ජීවිත මරණය අවසාන කොට ඇත්තේ ය. මේ සියලු ම ලෝකයා ජාතියෙන් අනු වැ යන ලද්දේ ය. ජරායෙන් වළඳනා ලද්දේ ය. ව්‍යාධියෙන් මඩනා ලද්දේ ය. මරණයෙන් පහරන ලද්දේ යි.

කීයේ මැ යි :-

“යථා පි සෙලා විපුලා – නහං ආහච්ච පබ්බතා

සමන්තා අනුපරියෙය්‍යුං – නිප්පොඨෙන්තා චතුද්දිසා

එවං ජරං ච මච්චූ ච – අධිවත්තන්නි පාණිනො

ඛත්තියෙ බ්‍රාහ්මණෙ වෙස්සෙ – සුද්දෙ චණ්ඩාල පුක්කුසෙ

න කිඤ්චි පරිවජ්ජෙති – සබ්බමෙවාභිමද්දති

න තත්‍ථ හත්‍ථිනං භූමිං – න රථානං න පත්තියා

න චා‘පි මන්තයුද්ධෙන – සක්කා ජෙතුං ධනෙන වා” [1]

‘අහස පැහැර සිටි විශාල ශෛල පර්‍වත සිව් දිගින් මඩිමින් හාත්පසින් පෙරළි පෙරළි එන්නා සේ ජරා – මරණ ක්‍ෂත්‍රිය – බ්‍රාහ්මණ-වෛශ්‍ය-ශුද්‍ර‍-චණ්ඩාල-පුක්කුස යන සියලු සත්ත්‍වයන් මඩිමින් එන්නේ ය. කිසිවකුදු නො හරනේ ය. සියල්ල මැඩලන්නේ ය. (ඒ ජරාමරණයුද්‍ධයෙන් දිනිය හැකි ද නො හැකිය.) එහි ඇතුන්ට යා හැකි නො වේ. රථයන්ට යා හැකි නො වේ. පදාතීන්ට යා හැකි නො වේ. මන්ත්‍ර‍ යුද්ධයෙන් හෝ ධනයෙන් හෝ දිනිය හැකි ද නො වේ.

මෙසේ ජීවිත සම්පත්තිය මරණ විපත්තියෙන් අවසාන බව ව්‍යවස්ථා කරන්නහු විසින් සම්පත් විපත් වශයෙන් මරණය සිහි කළ යුතු යි.

3. උපසංහරණය

අනුන් හා සමග තමන් එළවා බැලීමෙන් මරණය සිහිකළ යුතු. ඒ වනාහි සත් ආකාරයෙකින් කළ යුතු.

(1) යශස් මහත්ත්‍ව වශයෙන්

(2) පුණ්‍ය මහත්ත්‍ව වශයෙන්

(3) ථාම මහත්ත්‍ව වශයෙන්

(4) සෘද්ධි මහත්ත්‍ව වශයෙන්

(5) ප්‍ර‍ඥා මහත්ත්‍ව වශයෙන්

(6) ප්‍රත්‍යෙක බුද්ධ වශයෙන්

(7) සම්‍යක් සම්බුද්ධ වශයෙන්

‍(1) යශස් මහත්ත්‍ව වශයෙන් කෙසේ සිහි කළ යුතු ද

මේ මරණය වනාහි මහයසස් ඇති මහ පිරිවර ඇති ධන වාහනයෙන් යුත් මහාසම්මත, මහාමන්‍ධාතු, මහාසුදස්සන, දළ්හනෙමී, නිමි ආදි මහරජවරුන් මතුයෙහි පවා නිසැක වැ ම වැටුණේ ය. මා මතුයෙහි වැටෙති යනු කවර කථා ද

“මහා යසා රාජවරා – මහාසම්මත ආදයො

තෙපි මච්චුවසං පත්තා – මාදිසෙසු කථාව කා.”

‘මහයසස් ඇති මහාසම්මත ආදි ඒ රජදරුවෝ පවා මාරවසයට ගියාහු ය. මා වැන්නවුන් කෙරෙහි කියනු ම කිම?

මේ යශස් මහත්ත්‍ව වශයෙන් සිහි කළ යුතු ආකාරය යි.

(2) පුණ්‍ය මහත්ත්‍ව වශයෙන් කෙසේ සිහි කළ යුතු ද

“ජොතියො ජටිලො උග්ගො – මෙණ්ඩකො අථ පුණ්ණකො

එතෙ චඤ්ඤෙ ච යෙ ලොකෙ – මහා පුඤ්ඤාති විස්සුතා

සබ්බෙ මරණමාපන්තා – මාදිසෙසු කථාව කා”

‘ජොතිය, ජටිල, උග්ග, මෙණ්ඩක, පුණ්ණක යන මේ මහ පින් ඇති ලෝක ප්‍ර‍සිද්ධ සිටුවරයෝ ද, තව එබඳු වූ අන්‍යයෝ ද යන සියල්ලෝ මරණයට පැමිණියෝ ය. මා වැන්නන් කෙරෙහි කවර කථා ද,

මේ පුණ්‍ය මහත්ත්‍ව වශයෙන් සිහි කළ යුතු ආකාර යි.

(3) ථාම මහත්ත්‍ව වශයෙන් කෙසේ සිහි කළ යුතු ද

“වාසුදෙවො බලදෙවො – භීමසෙනො යුධිට්ඨිලො

චානුරො පියදාමල්ලො – අන්තකස්ස වසං ගතා

එවං ථාමබලූපෙතා – ඉතිලොකම්හි විස්සුතා

එතෙපි මරණං යාතා – මාදිසෙසු කථාව කා.”

‘වාසුදේව, බලදේව, භීමසේන, යුධීෂ්ඨිර, චානුර, පියදාමල්ල යන මොව්හු ද, මාරවසයට ගියෝ ය. මෙසේ ථාම බලයෙන් යුත් ලෝකප්‍ර‍සිද්ධ මේ වීරයෝ පවා මරණයට ගියෝ ය. මා වැන්නන් කෙරෙහි කවර කථා ද,

මේ ථාම මහත්ත්‍ව වශයෙන් සිහිකළ යුතු ආකාර යි.

(4) සෘද්ධි මහත්ව වශයෙන් කෙසේ සිහිකළ යුතු ද

“පාදඞ්ගුට්ඨකමත්තෙන – වෙජයන්තං අකම්පයී

යො නාමිද්ධිමතං සෙට්ඨො – දුතියො අග්ගසාවකො

සොපි මච්චුමුඛං ඝොරං – මිගො සීහමුඛං විය

පවිට්ඨො සහ ඉද්‍ධිහි – මාදිසෙසු කථාව කා.”

සෘද්‍ධිමතුන්ගෙන් අග්‍ර‍ වූ යම් ද්විතීය අග්‍ර‍ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ කෙනෙක් පය මහපට ඇඟිලි පමණෙකින් වෛජයන්ත ප්‍රාසාදය කම්පා කළෝ ද, උන්වහන්සේ පවා ඒ සා සෘද්‍ධිය හා සමග මෘගයෙක් මෘගෙන්‍ද්‍ර‍ මුඛයට මෙන් ඝෝර වූ මාර මුඛයට පිවිසි සේක. මා වැන්නන් කෙරෙහි කවර කථා ද,

මේ සෘද්ධි මහත්ත්‍ව වශයෙන් සිහි කළ යුතු ආකාර යි.

(5) ප්‍ර‍ඥා මහත්ත්‍ව වශයෙන් කෙසේ සිහි කළ යුතු ද

“ලොකනාථං ඨපෙත්‍වාන – යෙ අඤ්ඤෙ අත්‍ථි පාණිනො

පඤ්ඤාය සාරිපුත්තස්ස – කලං නාග්ඝන්ති සොළසිං

එවං නාම මහාපඤ්ඤෙ – පඨමො අග්ගසාවකො

මරණස්ස වසං පත්තො – මාදිසෙසු කථාව කා.”

‘සම්බුද්ධයන් වහන්සේ හැරැ අන්‍ය සියලු ප්‍රාණීහු ම ප්‍ර‍ඥායෙන් සැරියුත් ස්වාමීන්ට සොළොස් වන කලාවට ද නො අගිති. ඒ සා මහා ප්‍රාඥ වූ ප්‍ර‍ථම අග්‍ර‍ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ පවා මාර වශයට ගිය සේක. මා වැන්නන් කෙරෙහි කවර කථා ද,

මේ ප්‍ර‍ඥා මහත්ත්‍ව වශයෙන් සිහි කළ යුතු ආකාරය යි.

(6) ප්‍රත්‍යෙකබුද්ධ වශයෙන් කෙසේ සිහි කළ යුතු ද

ස්වකීය ප්‍ර‍ඥා – වීර්‍ය්‍ය බලයෙන් සියලු කෙලෙස් සතුරන් සාධා පසේ බුදු බැව් ලත් කගවෙහෙණ බඳු ස්වයම්භුවරයෝ ද මරණයෙන් මිදී ගන්නට අසමර්‍ථ වූවෝ ය. මම කෙසේ මිදී ගන්නෙම් ද

“තං තං නිමිත්තමාගම්ම – වීමංසන්තා මහෙසයො

සයම්භුඤාණතෙජෙන – යෙ පත්තා ආසවක්ඛයං

එකචරියනිවාසෙන – ඛග්ගසිඞ්ගසමූපමා

තෙපි නාතිගතා මච්චුං – මාදිසෙසු කථාව කා.”

‘අතේ රන් වලලු ගැටුම්, හුණ කිළිල් කිසි තැනෙක නො ලැගුම්” ආදි ඒ ඒ නිමිති ලැබැ පරීක්‍ෂාකාරී වූ යම් මහර්ෂි කෙනෙක් ස්වයම්භුඥාන තේජසින් ආශ්‍ර‍වක්‍ෂයට පැමිණියෝ ද, හුදෙකලා විසුමෙන් කාගවෙහෙණ බඳු ඒ පසේ බුදුවරයෝ ද මාරයා ඉක්ම නො ගියෝ ය. මා වැනියන් කෙරෙහි කවර කථාද,

මේ ප්‍රත්‍යෙකබුද්ධ වශයෙන් සිහි කළ යුතු ආකාර යිහ

(7) සම්‍යක් සම්බුද්ධ වශයෙන් කෙසේ සිහි කළ යුතු ද

අශීති අනුඛ්‍යඤ්ජනයෙන් හා දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්‍ෂණයෙන් හා විචිත්‍ර‍ රූපකාය ඇති, සර්‍වාකාර පරිශුද්ධ ශීලස්කන්‍ධාදි ගුණරත්නයෙන් සමෘද්‍ධ ධර්‍මකාය ඇති, යශො මහත්ත්‍ව, පුණ්‍ය මහත්ත්‍ව, ථාම මහත්ත්‍ව, සෘද්ධි මහත්ත්‍ව, ප්‍ර‍ඥා මහත්ත්‍ව යන මේ මහත්ත්‍වයන්ගෙන් පරතෙර පත්, අසම වූ අසමසම වූ අප්‍ර‍ති පුද්ගල වූ, අර්‍හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධයන් වහන්සේ පවා වැසි දිය භීමෙන් මහගිනි කඳක් සේ මරණ වැසි භීමෙන් නිවීගියසේක.

“එවං මහානුභාවස්ස – යං නාමෙතං මහෙසිනො

න භයෙන න ලජ්ජා ය – මරණං වසමාගතං

නිල්ලජ්ජං වීතසාරජ්ජං – සබ්බසත්තාභිමද්දනං

තයිදං මාදිසං සත්තං – කථං නාභිභවිස්සති”

‘යම් මරණයෙක් ඒ සා මහානුභාව ඇති මහර්ෂීන් වහන්සේට පවා බියෙන් ලජ්ජායෙන් වසයට නො ගියේ නම් විළි – බිය නැති සියලු සතුන් මැඩැ පියනසුලු ඒ මරණය මා වැනි සතකු කෙසේ නම් නො මැඩැ පියා ද,

මේ සම්‍යක් සම්බුද්ධ වශයෙන් සිහි කළ යුතු ආකාර යි.

මෙසේ යශෝමහත්ත්‍වාදියෙන් සමන්විත වූ අන්‍යයන් හා සමග සමානභාවයෙන් මරණය තමා කෙරෙහි එළවා ඒ විශේෂ සත්ත්‍වවරයන්ට සේ මට ද මරණය වන්නේ ය යි සිහි කරත් ම කර්‍මස්ථානය උපචාර ප්‍රාප්ත වේ. මෙසේ උපසංහරණ වශයෙන් මරණය සිහි කළ යුතු.

4. කාය බහු සාධාරණය

ස්වකීය ශරීරය අන්‍ය බොහෝ සත්ත්‍වයන්ට සාධාරණ බව සලකා බැලීමෙන් මරණය සිහි කළ යුතු.

ඒ මෙසේ ය:-

මේ ශරීරය බොහෝ දෙනාට සාධාරණ ය. අසූ කුලයෙක පණුවන්ට සාධාරණ ය. ඒ පණුවන් අතුරෙන් සිවිය ඇසුරු කළ පණුවෝ සිවිය කා දමති. සම ඇසුරු කළ පණුවෝ සම කා දමති. මස ඇසුරු කළ පණුවෝ මස කා දමති. නහර ඇසුරු කළ පණුවෝ නහර කා දමති. ඇට ඇසුරු කළ පණුවෝ ඇට කා දමති. මිදුලු ඇසුරු කළ පණුවෝ මිදුලු කා දමති. ඔව්හු එහිම උපදිති. එහිම දිරති. එහි ම මියති. එහි ම මළ මූ කෙරෙති. ඔවුන්ගේ තිඹිරිගෙය ද, ගිලන් හල ද, සොහොන ද, වැසිකිළිය ද, කෙස කිළිය ද මේ ශරීරය ම ය. හෙ ද ඔවුන්ගේ ප්‍රකෝපයෙන් මරණයට පැමිණෙයි. ඒ අසූකුලයේ පණුවන්ට සේ ම මේ ශරීරය මරණයට හේතු වන නොයෙක් සිය ගණන් අධ්‍යාත්මික රෝගයන්ට ද, බාහිර නයි ගෝනුසු ආදි සත්ත්‍වයන්ට ද සාධාරණය. සිව් මං සන්‍ධියෙහි කළ ඉලක්කයෙහි සියලු දිගින් හෙන ඊ-සැත්-තෝමර-පහණ ආදිය වැදැහෙන්නා සේ මේ ශරීරයෙහි සියලු උපද්‍ර‍වයෝ වැදහෙති. මේ ශරීරය ඒ උවදුරු වලින් ද මරණයට පැමිණෙයි.

වදාළේ මැ යි :-

“ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු දිවසෙ නික්ඛන්තෙ රත්තියා පනිහිතාය ඉනි පටිසංචික්ඛති. බහුකා ඛො මෙ පච්චයා මරණස්ස – අභි වා මං ඩසෙය්‍ය, විච්ඡිකො වා මං ඩසෙය්‍ය, සතපදී වා මං ඩසෙය්‍ය, තෙන මෙ අස්ස කාලකිරියා, සො මම’ස්ස අන්තරායො. උපක්ඛලිත්‍වා වා පපතෙය්‍ය, භත්තං වා මෙ භූත්තං ව්‍යාපජ්ජෙය්‍ය, පිත්තං වා මෙ කුප්පෙය්‍ය, සෙම්හං වා මෙ කුප්පෙය්‍ය, සත්‍ථකා වා මෙ වාතා කුප්පෙය්‍යුං තෙන මෙ අස්ස කාලකිරියා, සො මම’ස්ස අන්තරායො” [2]

‘මහණෙනි! මේ සසුන්හි භික්‍ෂු දහවල් ගෙවෙත් ම රෑ වත් ම මෙසේ සලකයි. මාගේ මරණයට හේතු බොහෝ ය. නයෙක් හේ ගෝනුස්සෙක් හෝ පත්තෑයෙක් හෝ මා දෂ්ට කෙළේ නම් එයින් මගේ මරණය වන්නේ ය. එසේ වන මරණය මට බුදුන් වදාළ අනුශාසනා කිරීමට අන්තරායකර වන්නේ ය. එසේ ම මම පය පැකිළ වැටුනෙම් නම් වැළඳූ ආහාර හෝ අජීර්‍ණ විණි නම් පිත හෝ සෙම් ශස්ත්‍ර‍ක වාත හෝ කිපිණි නම් එයින් මගේ මරණය වන්නේ ය. ඒ මරණය මට බුදුන් වදාළ අනුශාසනාව කිරීමට අන්තරායකර වන්නේ ය, යනු එහි අර්‍ථ යි.

මෙසේ කාය බහුසාධාරණ වශයෙන් මරණය සිහි කළ යුතු.

5. ආයු දුබලත්‍වය

ආයු දුබල වශයෙන් සලකා මරණය සිහි කළ යුතු කෙසේ ද

මේ ආයුෂ වනාහි අබලය, දුර්‍බලය, සත්ත්‍වයන්ගේ ජීවිත ආශ්වාස-ප්‍ර‍ශ්වාස පිළිබඳ ය, ශීත-උෂ්ණ පිළිබඳ ය, මහාභූත පිළිබඳ ය, ආහාර පිළිබඳ යි.

ඒ එසේ මැ යි :- මේ ජීවිතය ආශ්වාස-ප්‍ර‍ශ්වාස සම වැ පවත්නාතාක් පවත්නේ ය. පිටත නික්මුණු නාසිකා වාතය ඇතුළට නො පිවිසෙත් ම ඇතුළ පිවිසුණු නාසිකා වාතය පිටත නො නික්මෙත් ම සත්ත්‍වයා මෙළේ නම් වේ. එසේ ම මේ ජීවිතය සතර ඉරියව් සම වැ පවත්නා තාක් පවත්නේ ය. කොයෙකක් හෝ අධික වත් ම ආයුෂය සිඳී යෙයි. ශීත – උෂ්ණ ද සම වැ පවත්නා තාක් පවත්නේ ය. අධික ශීතයෙන් හේ අධික උෂ්ණයෙන් හෝ පීඩිත වත්ම වැනසී යෙයි. මහාභූත ද සම වැ පවත්නා තාක් පවතින්නේ ය. පෘථිවි ධාතු හෝ අප් ධාතු ආදීන් අතුරෙන් කිසිවක් හෝ කිපීමෙන් බලසම්පන්න පුද්ගලයෝ ද තද වැ ගත් ශරීර ඇත්තෝ වැ අතීසාරාදි වශයෙන් තෙත් වූ පූතිකාය ඇත්තෝ වැ මහදාහයෙන් පෙළුණෝ වැ සන්‍ධිබන්‍ධන හෝ සිඳී ගියෝ වැ ජීවිතක්‍ෂයට පැමිණෙති. කබලීකාරාභාරය ද සුදුසු අවස්ථාවෙහි ලදහොත් ජීවිතය පවතී. නො ලදහොත් නො පවතී.

6. අනිමිත්තය

අනිමිත්ත වශයෙන් සලකා මරණය සිහි කළ යුතු කෙසේ ද, අනිමිත්ත නම් කාලාදි වශයෙන් ව්‍යවච්ඡේද රහිත බව ය.

සතත්‍වයන්ගේ (1) ජීවිතය, (2) ව්‍යාධිය, (3) කාලය, (4) දේහ නික්‍ෂෙපය, (5) ගතිය යන මේ පස ජීවලෝකයෙහි ව්‍යවචේඡද රහිත ය දැනැ ගත නො හැකිය.

“ජීවිතං ව්‍යාධි කාලො ච – දෙහනික්ඛෙපනං ගති

පඤ්චෙතෙ ජීවලොකස්මිං – අනිමිත්තා න ඤායරෙ.” [3]

(1) ‘මෙ තෙක් කල්ම ජීවත් විය යුතු ය. මින් ඔබ්බෙහි ජීවත් විය යුතු නො වේ’ ය යි ව්‍යවස්ථා රහිත බැවින් ජීවිතය අනිමිත්ත ය.

ඒ එසේ මැ යි :- සත්ත්‍වයෝ කලලාවස්ථායෙහි ද මැරෙති. අර්බුද පෙසි – ඝන අවස්ථායෙහි ද මැරෙති. එක් මැසි – දෙ මැසි – තෙ මැසි – සිව් මැසි – පස් මැසි – දස මැසි කල ද මැරෙති. කුසින් සැහැල්ලු වන කල ද මැරෙති. ඉන් පසු හවුරුදු සියයෙන් මොබ ද ඔබ ද මැරෙත්.

(2) මේ ව්‍යාධියෙන් ම සත්ත්‍වයෝ මැරෙති, අන් ව්‍යාධියෙකින් නො මැරෙති යි ව්‍යවස්ථා නැති බැවින් අනිමිත්ත ය. සත්ත්‍වයෝ ඇස් රෝගයෙනුදු මැරෙති, සෝත රොගාදීන් අතුරෙන් කිසිවකිනුදු මැරෙත්.

(3) මේ කාලයෙහි ම මරණය විය යුතු ය. අන් කලෙක මරණය නො විය යුතු යයි ව්‍යවස්ථා නැති බැවින් අනිමිත්ත ය. සත්ත්‍වයෝ පෙරවරු ද මැරෙති. පස්වරු ආදියෙහි ද මැරෙත්.

(4) මැරෙන්නවුන් ගේ දේහය මෙහි ම වැටිය යුතු ය. අන් තැනෙක නො වැටිය යුතුය යි ව්‍යවස්ථා රහිත බැවින් අනිමිත්ත ය. ඇතුළු ගම උපන්නවුන්ගේ දේහය පිට ගම ද පිට ගම උපන්නවුන්ගේ දේහය ඇතුළු ගම ද ගොඩ උපන්නවුන්ගේ දේහය දියෙහි ද දියෙහි උපන්නවුන්ගේ දේහය ගොඩ ද වැටිය හැකි ය.

(5) මෙයින් චුත වූවත් අසුවල් තැන ඉපදිය යුතුය යි ව්‍යවස්ථා නැති බැවින් අනිමිත්ත ය. දෙව්ලොවින් සැවැ මිනිස් ලොව ද මිනිස් ලොවින් සැවැ දෙව්ලෝ ආදියෙහි ද උපදිත්. මෙසේ සත්ත්‍වයෝ යන්ත්‍රයෙහි යෙදූ ගොනුන් මෙන් ගති පඤ්චක ලෝකයෙහි කැරකෙන්නාහ.

මෙසේ අනිමිත්ත වශයෙන් මරණය සිහි කළ යුතු.

7. අද්ධාන පරිච්ඡේදය

අද්ධාන පරිච්ඡෙද නම් කාල පරිච්ඡෙද ය. මෙකල මනුෂ්‍යයන්ගේ ජීවිතය මෙතෙක් කල් විය යුතු ය යි කාල පරිච්ඡේදයෙක් නැත. යමෙක් වැඩි කල් ජීවත් වන්නේ නම් හේ අව්රුදු සියයක් හෝ ඉන් ස්වල්පයක් වැඩි වැ හේ ජීවත් වන්නේ ය. වදාළේ මැ යි.

“අප්පමිදං භික්ඛවෙ මනුස්සානං ආයු, ගමනීයො සම්පරායො, කත්තබ්බා කුසලං, චරිතබ්බා බ්‍ර‍හ්මචරියං, නත්‍ථි ජාතස්ස අමරණං, යො භික්ඛවෙ චිරං ජීවති, යො වස්ස සතං අප්පං වා භීය්‍යො” [4] යි. ‘මහණෙනි! මිනිසුන්ගේ ආයුෂය ස්වල්ප ය. පරලෝ යා යුතු ය. කුශල කළ යුතු ය. බඹසර විසිය යුතු ය. උපන්නවුන්ගේ නො මැරී සිටීමෙක් නැත. මහණෙනි? යමෙක් වැඩි කල් ජීවත් වේ නම් හේ ශත වර්‍ෂයක් හෝ ඉන් ස්වල්ප වැඩියක් හෝ ජීවත් වේ.’

“අප්පමායු මනුස්සානං – හීළෙය්‍ය නං සුපොරිසො

චරෙය්‍යාදිත්තසීසො‘ව – නත්‍ථි මච්චුස්ස නාගමො.” [5]

‘මිනිසුන්ගේ ආයුෂ ස්වල්ප ය. සත්පුරුෂ ඒ සම්භාවනා නො කරන්නේ ය. හේ හිස ගිනි ගත්තකු සේ හැසිරෙන්නේ ය. මාරයා අනාගමනයෙක් නැත. ඒකාන්තයෙන් මාරයා පැමිණෙන්නේ ය.

තවද,

“භූතපුබ්බං භික්ඛවෙ අරකො නාම සත්‍ථා අහොසි” [6] යනාදීන් වදාළ සප්තෝපමාවෙකින් ප්‍ර‍තිමණ්ඩිත වූ අරක සූත්‍රයෙන් ද මේ අර්‍ථය ප්‍ර‍කාශ වන්නේ ය. යටගිය දවස අරක නම් ශාස්තෘවරයාණකෙනෙක් වූහ. ඔව්හු උපමා සතකින් මරණානුස්මෘතිය ප්‍ර‍කාශ කොටැ ලෝ සතුන් බිය ගන්වා සුචරිතයෙහි යෙදූහ. ‘හිරු උදා වත් ම තණ’ග පිණිබිඳු සේ, දියෙහි නැගි බුබුලු සේ, දිය ඇඳි ඉර සේ, පර්‍වතයෙන් ගලා බස්නා ගංගාව සේ, දිවග කෙළ පිඩ සේ, රත් යකබල මස් කැබැල්ල සේ, මස් ලොඹුව කරා ගෙන යන ගවයා සේ, මනුෂ්‍ය ජීවිතය ඇසිල්ලක් පාසා මරණයට ළං වන්නේ ය. එය ස්වල්පය, විනිශ්චරය, බහු දුඃඛය, බහූපායාසය, නුවණින් දත යුතු ය. කුසල් කටයුතු ය, බඹසර විසිය යුතු ය, උපන්නහුට නො මැරී විසීමෙක් නො වේ’ යනු එහි සංක්‍ෂිප්තාර්‍ථ යි.

“යො චායං භික්ඛවෙ භික්ඛු එවං මරණසතිං භාවෙති, අහො වතාහං රත්තිං දිවං ජීවෙය්‍යං භගවතො සාසනං මනසිකරෙය්‍යං, බහුං වත මෙ කතං අස්සාති. යො ‘පායං භික්ඛවෙ භික්ඛු එවං මරණංති භාවෙති, අහො වතාහං දිවසං ජිවෙය්‍යං -පෙ- අහො වතාහං තදන්තරං ජීවෙය්‍යං යදන්තරං එකං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජාමි -පෙ- අහෝ වතාහං තදන්තරං ජීවෙය්‍යං යදන්තරං චත්තාරො පඤ්ච ආලොපෙ සංඛාදිත්‍වා අජ්ඣොහරාමි -පෙ- ඉමෙ වුච්චන්ති භික්ඛවෙ භික්ඛු පමත්තා විහරන්ති දන්‍ධං මරණ සතිං භාවෙන්ති ආස වානං ඛයාය.

“යොච ඛවායං භික්ඛවෙ භික්ඛු එවං මරණසතිං භාවෙති, අහො වතාහං තදන්තරං ජීවෙය්‍යං යදන්තරං එකං ආලොපං සංඛාදිත්‍වා අජ්ඣොහරාවි භගවතො සාසනං මනසිකරෙය්‍යං, බහුං වත මෙ කතං අස්සාති. යො ‘පායං භික්ඛවෙ භික්ඛු එවං මරණංති භාවෙති, අහො වතාහං තදන්තරං ජීවෙය්‍යං යදන්තරං අස්සසිත්‍වා වා පස්සසාමි පස්සසිත්‍වා වා අස්සසාමි, භගවතො සාසනං මනසිකරෙය්‍යං බහුං වත මෙ කතං අස්සාති. ඉමෙ වුච්චන්ති භික්ඛවෙ භික්ඛු පමත්තා විහරන්ති දන්‍ධං මරණ සතිං භාවෙන්ති ආසවානං ඛයාය” [7] යි වදාළ ධර්‍මය සලකනු. එහි සංක්‍ෂිපතාර්‍ථ මෙසේ ය.

“අහෝ මම එක් රෑ දාවලක් ජීවත් වන්නෙමි නම් යහපති. ඒ කාලය තුළ මම බුද්ධ ශාසනය සිහි කැරැ ගන්නෙමි. එයින් ම විසින් බොහෝ ආත්ම හිත කැරැ ගන්නා ලද්දේ වන්නේ ය. අහෝ මම එක් දාවලක් ජීවත් වන්නෙම් නම් යහපති -පෙ- අහෝ මම එක් පිණ්ඩපාතයක් වළඳන තාක් කල් ජීවත් වන්නෙම් නම් යහපති -පෙ- අහෝ මම බත් පිඬු සතරක් පසක් වළඳන තාක් කල් ජීවත් වන්නෙම් නම් යහපති. ඒ කාලය තුළ මම බුද්ධ ශාසනය සිහිකැරැ ගන්නෙමි. එයින් ම විසින් බොහෝ ආත්ම හිත කැරැ ගන්නා ලද්දේ වන්නේ ය. මහණෙනි! යම් කෙනෙක් මෙසේ මරණ සති වඩද්ද ඔව්හු දන්‍ධ වැ මරණ සති වඩන්නෝ ය. ඔව්හු ආශ්‍ර‍වක්‍ෂය පිණිස ප්‍ර‍මත්ත වැ වසන්නෝ ය.

‘මහණෙනි! යම් කෙනෙක් “අහෝ මම එක් ආලෝපයක් මුව තබා ගිලින තාක් ජීවත් වන්නෙම් නම් යහපති. -පෙ- ආශ්වාස කොටැ ප්‍ර‍ශ්වාස කරන තාක් හෝ ප්‍ර‍ශ්වාස කොට ආශ්වාස කරන තාක් හෝ ජීවත් වන්නෙම් නම් යහපති. ඒ කාලය තුළ මම බුද්ධ ශාසනය සිහි කැරැ ගන්නෙමි. එයින් ම විසින් බොහෝ ආත්ම හිත කැරැ ගන්නා ලද්දේ වන්නේ ය යි මරණ සති වඩත් නම් ඔව්හු තීක්‍ෂණ වූ මරණ සති වඩන්නෝ ය. ඔව්හු ආශ්‍ර‍වක්‍ෂය පිණිස අප්‍ර‍මධ්ත වැ වසන්නෝ ය.

මෙසේ පිඬු සතරක් පසක් කා ගිලින තරම් කාලයටත් විශ්වාස නො තබා ජීවිත කාලය ස්වල්පයයි අද්ධාන පරිච්ඡේද වශයෙන් මරණය සිහිකළ යුතු යි.

8. ඛණපරිත්තය

ජීවිතය ඉතා ස්වල්ප ක්‍ෂණයක් පවත්නා වශයෙන් ද සලකා මරණය සිහි කළ යුතු. කෙසේ ද පරමාර්‍ථ වශයෙන් සත්ත්‍වයන්ගේ ජීවිත ක්‍ෂණය ඉතා ස්වල්ප ය. එක චිත්ත ක්‍ෂණයක් පමණ වූ ම කාලයක් වන්නේ ය. රථ චක්‍ර‍ය පෙරලෙන්නේ එක නෙමි ප්‍රදෙශයෙකින් ම පෙරළෙන්නා සේ සිටින්නේත් එක නෙමි. ප්‍රදෙශයෙකින් ම සිටිනා සේ සත්ත්‍වයන්ගේ ජීවිතය ද එක චිත්ත ක්‍ෂණයෙකින් ම පවත්නේ ය ඒ චිත්ත ක්‍ෂණය නිරුද්ධ කල්හි සත්ත්‍වයා මළේ ය, නිරුද්ධ වූයේ ය යි කියනු ලැබේ.

වදාළේ මැ යි.

“අතීතෙ චිත්තක්ඛණෙ ජීවිත්‍ථ, න ජීවති, න ජීවිස්සති. අනාගතෙ චිත්තක්ඛණෙ න ජීවිත්‍ථ, න ජීවති, ජීවිස්සති, පච්චුප්පන්නෙ චිත්තක්ඛණෙ න ජීවිත්‍ථ, ජීවති, නජීවිස්සති.” ‘අතීත හෙවත් නිරුද්ධ චිත්තක්‍ෂණයෙහි සත්ත්‍වයා ජීවත් වූයේ ය. ඒ නිරුද්ධ චිත්තක්‍ෂණයෙන් දැන් ජීවත් වෙමින් සිටින්නේ නො වේ. මතු ජීවත් වන්නේ ද නො වේ. අනාගත චිත්තක්‍ෂණයෙහි සත්ත්වයා ජීවත් වූයේ නො වේ. දැන් ජීවත් වෙමින් සිටින්නේ ද නො වේ. මතු ජීවත් වන්නේ ය. වර්‍තමාන චිත්තක්‍ෂණයෙහි සත්ත්වයා ජීවත් වූයේ නො වේ. දැන් ජීවත් වෙමින් සිටී මතු ජීවත් වන්නේ නො වේ’ යනු එහි අර්‍ථ යි.

“ජීවිතං අත්තභාවො ච – සුඛ දුක්ඛා ච කෙවලා,

එකචිත්තසමායුත්තා – ලහුසො වත්තතෙ ඛණො,

යෙ නිරුද්ධා මරන්තස්ස – තිට්ඨමානස්ස වා ඉධ,

සබ්බෙපි සදිසා ඛන්‍ධා – ගතා අප්පටිසන්‍ධියා.

අනිබ්බත්තෙන න ජාතො – පච්චුප්පන්නෙන ජීවති

චිත්තහඞ්ගා මතො ලොකො – පඤ්ඤත්ති පරමට්ඨියා”

‘ජීවිතය ද, ආත්ම භාවය ද, සුඛ දුඃඛ වේදනාව ද යන මෙය හුදෙක් එක චිත්තක්‍ෂණයෙකින් යුක්ත ය. ජීවිත ක්‍ෂණය වහා පෙරලෙ යි’ (ආත්ම භාව යන්නෙන් මෙහි ජීවිත – වේදනා – විඤ්ඤාණ හැරැ සෙස්ස ගත යුතු ය)

‘මැරෙන පුද්ගලයාගේ නිරුද්ධ වූ ස්කන්‍ධයෝ ද, දැන් මෙහි ජීවත් වන පුද්ගලයාගේ නිරුද්ධ වූ ස්කන්‍ධයෝ ද යන මේ සියල්ලෝ සමානයෝ ය. ඒ දෙපක්‍ෂයෙහි ම වූවෝ ප්‍ර‍තිසන්‍ධාන (ගැළපීම්) රහිත වැ ම ඉක්ම ගියෝ ය” (ජීවිතය එක චිත්තක්‍ෂණක ය.)

‘මේ ලෝක සත්ත්‍වයා නූපන් සිතින් නූපන්නේ ය. දැන් පවත්නා සිතින් ජීවත් වන්නේ ය. චිත්තයාගේ භඞ්ගයෙන් මැරෙණේ ය’ (ඒ ඒ ධරන සිත් නිසා තිස්සයා ජීවත් වන්නේ ය. යනාදි වචන ප්‍ර‍වෘත්තිය විෂය වූ) සන්තාන ප්‍ර‍ඥප්තීය පරමාර්‍ථ යි නො නස්නේ යි.

මෙසේ ඛණපරිත්ත වසයෙන් මරණය සිහි කළ යුතු යි.

මෙසේ දැක්වූ අට ආකාර අතුරෙන් කිසියම් ආකාරයෙකින් සිහි කරත් ම නැවත නැවත සිහිකිරීම් වශයෙන් සිත එකඟ වන්නේ ය. මරණාරම්මණ සතිය පිහිටන්නේ ය. නීවරණ විෂ්කම්භන වන්නේ ය ධ්‍යානාඞ්ග පහළ වන්නේ ය. එසේ වුව ද මරණ අරමුණ ස්වභාව ධර්‍මයක් හෙයින් ද, සංවේග ජනක හෙයින් ද ධ්‍යානය අර්පණා ප්‍රාප්ත නො වැ උපචාර ප්‍රාප්ත ම වන්නේ ය.

ප්‍ර‍ශ්නයෙකි – නිර්වාණය අරමුණු කොටැ ලෝකෝත්තර ධ්‍යාන ද ප්‍ර‍ථම – තෘතීය අරූපාවචර සිත් අරමුණු කොට ද්විතීයචතුර්‍ථ අරූපාවචර ධ්‍යාන ද අර්පණා ප්‍රාප්ත වේ එහි නිර්වාණය ද, ප්‍ර‍ථම – තෘතීය ධ්‍යාන සිත් ද ස්වභාව ධර්‍ම නො වේ ද, මෙහි අර්පණා ප්‍රාප්ත නො වේ ද,

උත්තර මෙසේ යි:- ඔව්හු භාවනා විශේෂ හෙයින් අර්පණා ප්‍රාප්ත වෙති. ලෝකෝත්තර ධ්‍යාන අර්පණා ප්‍රාප්ත වන්නේ විශුද්ධි භාවනාක්‍ර‍ම වශයෙනි. අරූපාවචර අර්පණා ප්‍රාප්ත වන්නේ ආරම්මණාතික්‍ර‍ම වශයෙනි. මෙහි ඒ දෙ විධිය ම නැති බැවින් අර්පණා ප්‍රාප්ත නො වේ. උපචාර ප්‍රාප්ත ම වේය යි දත යුතු යි.

ඒ මේ ධ්‍යානය ස්මෘති බලයෙන් උපන් බැවින් මරණානුස්මෘතිය යන සංඛ්‍යාවට පැමිණෙන්නේ ය.

මේ මරණානුස්මෘති භාවනාවෙහි යෙදුණු භික්‍ෂු නිතර අප්‍ර‍මාද වැ වසන්නේ ය. සියලු භාවයන්හි අනභිරති සංඥාව ලබන්නේ ය. ජීවිත තෘෂ්ණාව හැරැපියන්නේ ය. පාපයට ගර්‍හා කරන්නේ ය. සන්නිධි බහුල නො වන්නේ ය. පරීෂ්කාරයෙහි මසුරු මල නැතියෙක් වන්නේ ය. ඔහුට අනිත්‍ය සංඥාව පුරුද්දට යෙයි ඒ අනුසාරයෙන් දුඃඛ සංඥා ද අනාත්ම සංඥා ද වැටහෙයි. මරණසතිය භාවනා නො කොළෝ මරණාසන්න කාලයෙහි ව්‍යාලමෘග – යක්‍ෂ – සර්‍ප – චෞර – වධක යන මොවුන් විසින් අභිභුත වූවන් සේ වහා සන්ත්‍රාසයට – සම්මොහයට පැමිණෙයි. එසේ නො වැ මේ තෙමේ නිර්‍භය වැ අසම්මුඪ වැ කාලක්‍රියා කරන්නේ ය. මේ අත් බැව්හි ඉදින් නිවන් නො ලද්දේ නම් මරණයෙන් මතු සුගති පරායන වන්නේ ය.

“තස්මා හවෙ අප්පමාදං – කයිරාථ සුමෙධසො

එවං මහානුභාවාය – මරණානුස්සතියා සදා.”

‘එසේ හෙයින් සුප්‍රාඥ මහානුභාව ඇති මරණානුස්මෘතිය සඳහා ඒකාන්තයෙන් නිතර අප්‍ර‍මාද වඩන්නේ යි’

මරණානුස්මෘතියෙහි විස්තර කථා නිමි.

New at Little Bit


from Path to Nirvana https://ift.tt/2NncGBA
💚💛 අපේ බුදුහාමුදුරුවෝ 18 💚💛
කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුහාමුදුරුවෝ සහ විජිතාවී සක්විති රජ 01

දිපංකර බුදුන් වහන්සේ පිරි නිවි වර්ෂ ලක්ෂයක් යනතෙක් උන්වහන්සේගේ සසුන පැවතුනා. අනතුරුව බුද්ධානුබුද්ධ ශ්‍රාවකයන්ගේ නැතිවයාමෙන් උන්වහන්සේගේ සාසනය ද අතුරුදහන් වුනා. දිපංකර බුදුන්ගේ පරිනිර්වානයෙන් එක් අසංඛ්‍යයක් ගෙවි එක් කපක කොන්ඩඤ්ඤ නම් ශාස්තෘන්වහන්සේ කෙනෙක් ලොව පහල වුනා. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සොළසාසංඛ්‍යය කල්ප ලක්ෂයක් පාරමී පුරා බෝධිඥානය මෝරවා තුසිත ලොව ඉපිද එහි ආයුතාක් කල් වැඩ සිට දේව ආරාධනයෙන් පසු පස්මහ බැලුම් බලා දෙවු ලොවින් චුතවී රම්මවති නම් නුවරක සුනන්ද නම් රජ කුලයේ සුජාතා නම් දේවියගේ කුසෙහි පිළිසිද ගත්තා.

එදත් දීපංකර බුද්ධවංශයේ කී ආකාරයට දෙතිස් පෙළහර ඇතිවුනා. ඉපදීම සිට බුදුවීම දක්වා වූ කාලයේ ඇතිවූ සියලු විශේෂ සිදුවීම් සියලු බුදුවරුන්ගේ බොහෝදුරට එක හා සමාන වුනා. ඒ කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේ අවුරුදු දස දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළා. උන්වහන්සේටත් “රාම”, “සුරාම”, ’’සුභ’’ ය යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් තිබුනා. එහි නැටුම් ගැයුම් වැයුම්හි දක්ෂ ඉතා අලංකාර ඇඳුමින් සරසන ලද පරිවාර අඟනෝ තුන් ලක්‍ෂයක් පමණ දිනපතා නැටුම් ගැයුම් වැයුම් පවත්වනු ලැබුවා. බිරිඳ ’’රුචිදේවී’’ නම්. පුත් තෙම ’’ජිනසේන’’ නම් වුනා. අවසානයේ සතර පෙරනිමිති දැක ගිහිගෙයින් නික්ම දසමසක් මුලුල්ලේ ප්‍රධාන වීර්‍ය්‍යය හෙවත් බුදුවීම පිණිස වෙර වෑයම් කොට බුද්ධත්වයට පත්වුනා.

සෑම බුදුවරයෙකුටම අවිජහිත ස්ථාන සතරකි. “අවිජහිත ස්ථාන” යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ “අත් නොහරින ස්ථාන” යන්නයි.

අවිජහිත ස්ථාන සතර

01. සෑම බුදුවරයෙකුටම බෝධිපර්යංකය අත් නොහරින ස්ථානයකි. එනම් බුද්‍ධගයා බෝධිමණ්ඩලයයි.
02. එසේම සියළු බුදුවරු ඉසිපතන මිගදායෙහි ධම්සක් දෙසති. මෙය ද අත් නොහල ස්ථානයකි.
03. මාතෘ දිව්‍යරාජයා ඇතුලු දෙවිවරුනට අභිධර්මය දේශනා කර නැවත මනුලොවට පා තැබූ ස්ථානය, එනම් සංකස්ස අත් නොහල ස්ථානයකි.
04. දෙවුරම් ගඳකිළියෙහි ඇඳ පා පිහිටි තැන් සතර යන මේ ස්ථාන සතර සියළු බුදුවරයන් විසින් අත් නොහැරූ ස්ථාන සතර වුනා. එය කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුහාමුදුරුවන්ටත් සමාන වුනා.

උන්වහන්සේ කෙළවරක් නැති තෙද ඇති, අපමණ පිරිස් ඇති, පමණ කළ නොහැකි ගුණ ඇති, ළංවිය නොහැකි ලෝකනායත තවත් බුදුවරයෙක් වුනා.
උන්වහන්සේ ඉවසීමෙන් පොළවට බඳු උපමා ඇත්තේද, සීලයෙන් සාගරයට බඳු උපමා ඇත්තේද, සමාධියෙන් මහමෙරට බඳු උපමා ඇත්තේද,වුනා.

මතු සම්බන්ධයි

තුසිත රාජපක්ෂ
ප්‍රංශය
05-06-2019
මතු සම්බන්ධයි

New at Little Bit


from Path to Nirvana https://ift.tt/2z88Unf
සහස්සමපි චෙ වාචා ආදි මේ ධර්මදේශනාව ශාස්තෘන්වහන්සේ වේළුවනාරාමයෙහි වසන සමයෙහි තඹදැළිරැවුලැති චෞරඝාතකයා අරභයා දේශනා කරනලදි.

හාරසිය අනූනවයක් පමණ සොරු ගම් පැහැරගැනීමාදියෙන් ජීවිකාව කරගෙන ගියහ. ඉන්පසු එක්තරා පිඟුවන් ඇස් ඇති, තඹපාට දැලිරැවුලක් ඇති මිනිසෙක් ඔවුන් ළඟට ඇවිත් මමත් නුඹලා සමග ජීවත්වීමට කැමැත්තෙමියි කීය. ඉන්පසු ඔහු හොරදෙටුවා ළඟට ගෙනගොස් මොහුත් අප සමග ජීවත් වීමට කැමැත්තේයයි කීවෝය. සොරදෙටුවා ඔහු දෙස බලා, මෙතෙම ම වගේ තනයවුවත් කපාගෙන කෑමට, පියාගේ ගෙළ සිඳ ලේ බීමටවුවත් දක්ෂ අතිශයින්ම කර්කෂ එකෙකියි දැනගෙන, මොහුට අප හා සමග විසීමට අවසරයක් නැතැයි ඉල්ලීම ප්‍ර‍තික්ෂේප කෙළේය. දෙවැන්නා, තම ඉල්ලීම ප්‍ර‍තික්ෂේප කළත් දෙටුසොරාගේ අතවැසියකු ළඟට ගොස් ඔහුට උපස්ථාන කරමින් ඔහු පහදවා ගත්තේය. අතවැස්සා ඔහුත් රැගෙන සොරදෙටුවා ළඟට ගොස් මෙසේ කීවේය. ස්වාමීනි, මොහු අපට සුදුසුයි. හොඳ උපකාරකයෙකි. මොහු ගැන අනුකම්පා කරන්නැයි ඉල්ලා සිටියේය.

ඉන්පසු දිනෙක නුවරවැසියෝ රාජපුරුෂයන් සමග එක්වී ඒ සොරුන් අල්වා අධිකරණ ඇමතියන් වෙත පැමිණවූහ. ඇමතියෝ ඔවුන් හිස් පොරොවෙන් කපාදමන ලෙස නියෝග කළහ. ඉන්පසු සොරුන් මැරීමට කැමති කවුරුන්දැයි සොයා බැලූවිට ඒ සඳහා කිසිවෙක් ඉදිරිපත් නොවූහ. අනතුරුව සොරදෙටුවාට මෙසේ කීවාහුය.

ඔබ මොවුන් මරාදැම්මොත් සම්මානත් ජීවත්වීමත් ලබාගත හැකිය. එනිසා මොවුන් මරාදමවයි කියාය. ඔහුද තමන් නිසා තමන් ළඟ සිටිනවුන් නිසා ඔවුන් මරාදැමීමට එකඟ නොවීය. මේ ආකාරයෙන් හාරසිය අනූනව දෙනාගෙන්ම විමසා බැලූහ. ඒ සියල්ලෝම අකමැතිවූහ. සියල්ලන්ගෙන්ම පසුව යටකී පිඟුවන් ඇස් ඇති තඹවන් දැළිරැවුලු ඇති එකාගෙන් අසා බැලූහ. හෙතෙම යහපතැයි කැමති වී ඒ සියලු දෙනා මරා ජීවිතයත් සම්මානත් ලැබීය.

නගරයේ දක්ෂින දිසාවෙනුත් අල්ලාගත් සොරුන් පන්සීයක් අල්ලාගෙනවුත් ඇමතියන්ට භාරදුන්හ. ඇමතියෝ පෙර පරිදිම ඔවුන්ගේ හිසගසා දැමීමට නියෝග කළවිට සොරදෙටුවාගේ පටන් කිසිවෙක් ඒ සඳහා ඉදිරිපත් නොවූහ. පසුව මීට පෙර දිනයේ එක් පුද්ගලයෙක් සොරුන් පන්සීයක් මැරුවේය. ඔහු කොහේදැයි විමසූ විට අසවල් අසවල් තැන්වලදී දක්නාලදැයි කීකල ඔහු කැඳවා මේ සොරුන් මරා දමව. ඒ සඳහා සම්මාන ලැබෙනු ඇතැයි කීහ. හෙතෙම හොඳයි කියා එය පිළිගෙන ඔවුනුත් මරාදමා සම්මාන ලැබීය.

ඉක්බිතිව මොහු මේ ක්‍රියාවට සුදුස්සෙකි. මොහු ස්ථිර චොරඝාතක කරන්නෙමුයයි සාකච්ඡා කොට ඔහුට ඒ තනතුර දී සම්මානද කළහ. බටහිර-උතුරු දිසාවලින් ගෙන ආ පන්සීය පන්සීය බැගින් වූ සොරුන්ද ඝාතනය කෙළේය. මෙසේ සිව්දිසාවෙන් ගෙන ආ සොරුන් දෙදහසක් මරා එතැන් පටන් දිනපතා ගෙන ආ එක්කෙනා දෙන්නා බැගින්වූ සොරුන් මරමින් පනස්පස් වසරක් චෝරඝාතක කර්මය කෙළේය. හෙතෙම මහලු වූ පසු එක පහරින් හිස ගසාලන්ට අසමත් විය. දෙතුන්වර කඩුපහර දෙනු බලාසිටි මිනිස්සු ක්ලාන්ත වූහ. නුවර මිනිස්සු තවත් චෝරඝාතකයකු උපදිනු ඇති. මොහු බොහෝ මිනිසුන් ක්ලාන්ත කරවයි, මොහුගෙන් වැඩක් නැතැයි ඔහුගේ තනතුර පැහැර ගත්හ.

පෙර චොරඝාතක තනතුර දරද්දී ඔහුට අලුත් සළුපිළි අඳින්ට, වෙඬරු හා කිරිකැඳ බොන්ට සමන්මල් පළඳින්ට සුවඳවිලවුන් ගාගන්ට යන මේ කටයුතු සඳහා වේලාවක් නොවීය. ඔහු තනතුරෙන් පහවූ දිනයෙහි මට කිරිකැඳ පිසව්යයි කියා අලුත් සළුපිළිද සමන්මල් සුවඳවිලවුන්ද ගෙන්වාගෙන ගඟට ගොස් නා අලුත් සළුපිළි හැඳ මල් පැළඳ සුවඳ විලවුන් ඇඟ තවරාගෙන ගෙට අවුත් හිඳගත්තේය. ඉන්පසු ඔහුට අලුත් ගිතෙල් මිශ්‍ර‍ කිරිකැඳ ඉදිරියෙන් තබා අත් සේදීමට වතුරගෙන ආහ.

ඒ වේලාවෙහි සැරියුත්තෙරණුවෝ සමවතින් නැගිට අද මා කොතනට යායුතුදැයි තමන්ගේ භික්‍ෂාචාර වේලාව ගැන සලකා ඔහුගේ ගෙදර කිරිකැඳ පිළියෙල වී ඇතිබව දැක, ඔහු මට සංග්‍ර‍හ කරයිද කියා බලා මේ කුල පුත්‍ර‍යා මා දැක මට සංග්‍ර‍හ කරන්නේය, එසේ කර මහ සම්පත් ලබන්නේයයි දැන සිවුරු පෙරවා පාත්‍ර‍යද රැගෙන ඔහුගේ ගෙදොර සිටින්නාක් මෙන් පෙන්වාලූහ. හෙතෙම තෙරණුවන් දැකීමෙන්ම පැහැදුණු සිතැතිව මම බොහෝ කලක් චොරඝාතක කර්මය කෙළෙමි. බොහෝ මිනිසුන් මැරුවෙමි. දැන් මගේ ගෙදර කිරිකැඳක් පිළියෙල වී ඇත. තෙරණුවෝත් පැමිණ මගේ ගෙදොර සිටියෝය. දැන් මම ආර්යයන්වහන්සේට දනක් දීම සුදුසුයයි සිතා ඉදිරියෙහි තිබුණු කැඳ හැරගෙන තෙරුන් වෙත එළඹ වැඳ තමන්ගේ ගේතුළ වඩා හිඳුවා පාත්‍ර‍ය කිරිකැඳවලින් පුරවා අලුත් ගිතෙල් ඉස පිළිගන්වා තෙරුන්ට පවන් සලමින් සිටියේය. බොහෝ කලකින් කිරිකැඳ නොලැබුණු හෙයින් කිරිකැඳ බීමට බලවත් ආශාවක් ඇතිවිය. තෙරණුවෝ ඔහුගේ අදහස දැන උපාසකය, ඔබ ඔබේ කැඳ බොන්න. හෙතෙම වෙන එකකුගේ අතට විජිනිපත දී කැඳ බීවේය. තෙරණුවෝ පවන් සලන පුරුෂයාට කථා කොට යව උපාසකයාටම පවන් සලවයි කීහ. ඔහු පවන් සැලීමද ඉවසාගෙන බඩපුරා කැඳබී අවුත් තෙරුන්ට පවන් සලමින් සිට අහරකිස නිමවූ තෙරුන්ගේ පාත්‍ර‍ය ගත්තේය. තෙරණුවෝ ඔහුට අනුමෝදනා දේශනාව පටන්ගත්හ. උපාසකයාට තමන්ගේ සිත තෙරණුවන්ගේ දේශනාවට යොමුකරගත නොහැකි විය. තෙරණුවෝ ඒබව දැන, උපාසකය, කුමක් නිසා ඔබේ සිත දේශනාවට යොමුකර ගත නොහැකි වන්නේදැයි ඇසූහ. ස්වාමීනි, මම දිගු කලක් ඉතා දරුණු ක්‍රියාවක් කෙළෙමි. බොහෝ මිනිසුන් මරාදැමුවෙමි. මම ඒ ක්‍රියාව සිහිකරමින් මගේ සිත ආර්යයන්වහන්සේගේ දේශනාව කෙරෙහි යොමුකරගත නොහැකිවී සිටිමි. තෙරණුවෝ, මොහු රවටන්නෙමියි සිතා, මොකද ඔබ එය සිතාමතාම කැමැත්තෙන්ම කෙළෙහිද, නැත්නම් අනුන්ගේ කීම නිසා කෙළෙහිද? ස්වාමීනි, මා ලවා රජුන් විසින් කරවනලදි. ඉතින් එසේනම් උපාසකය, අකුසලයක් වෙයිද? මුළාවට පත් උපාසක තෙම තෙරුන් එසේ කීකල මට පවක් සිදුවී නැත යන සංඥාව ඇතිකරගත්තේය.

එසේනම් ස්වාමීනි බණ කියනු මැනවැයි කීය. හෙතෙම තෙරණුවන් අනුමෝදනා කරද්දී එක්සිත්ව බණ අසන්නේ සෝවාන් මගට පහතින්වූ අනුලෝමික ඥානය උපදවා ගත්තේය. තෙරණුවෝ අනුමෝදනාව කොට වැඩියහ. උපාසකයා තෙරුන් අනුව ගොස් නැවතුණු විට එක් යක්ෂණියක් ගවදනකගේ වෙස් ගෙන අවුත් ඔහුගේ පපුවට ඇන ඔහු මරා දැම්මේය. හෙතෙම කළුරියකොට තුසිතපුරයෙහි උපන්නේය.

ධර්මසභාවෙහි රැස්වූ භික්‍ෂූහු, චෝරඝාතකයා පනස්පස් වසරක් දරුණු අපරාධ කොට අදම එයින් මිදී අදම තෙරණුවන්ට භික්ෂාවදී අදම මිය පරලොව ගොස් කොහි ඉපදුණේදැයි කථාවක් ඇති කළහ. ශාස්තෘන්වහන්සේ එතැනට වැඩමවා මහණෙනි, මේ වේලාවේ කිනම් කථාවකින් යුක්තව උන්නාහුදැයි විචාරා, මෙබඳු කථාවකිනුයි කී කල්හි, මහණෙනි, ඔහු තුසිතපුරයෙහි උපන්නේයයි වදාළහ. ස්වාමීනි, කුමක් වදාරනසේක්ද? මෙතෙක් කල් මෙපමණ මිනිසුන් මරා තුසිත භවනයෙහි උපන්නේද? එසේය මහණෙනි, ඔහුට මහාකල්‍යාණ මිතුරෙක් ලැබුණේය. හෙතෙම සැරියුත්තෙරණුවන්ගෙන් බණ අසා අනුලෝම ඥානය ලබා මෙයින් චුතව තුසිතවිමානයෙහි උපන්නේයයි වදාරා මේ ගාථාවද ප්‍ර‍කාශකළහ.

චොරඝාතක තෙම මැනවින් කී බණ අසා

අනුලොම්නුවණ ලැබගෙන සතුටුවෙයි තුසිතයේ ඉපදී

ස්වාමීනි, අනුමෝදනා කථාව එතරම් බලවත් නොවෙයි. ඔහු කළ අකුසලකර්මය ඉතා මහත්ය. ඉතින් ඒ පමණකින් මෙවැනි විශේෂ උත්පත්තියක් ලබන්නේ කෙසේද? මහණෙනි, මා දෙසූ දහමෙහි හුඟක්ය ටිකක්ය කියා පිළිගන්නහුද? අර්ථවත් එක වචනයක් වුවද ශ්‍රේෂ්ඨම වන්නේයයි වදාරා අනුසන්ධි ගළපා දහම් දෙසමින් මේ ගාථාවද වදාළහ.

දහසක් වදන් කීවත්

අරුතක් නොමැති නම් එහි

එක දම්පදය වටිනේ වෙයි

ඒ අසා සැනසේ නම්

එහි සහස්සම්පි යන කොටකර කී වචනයකි. එක්දහස, දෙදහස ආදි මේ අයුරින් වෙන්කොට කීමක් ඇත. ඒ වචනද අරුතින් තොර ආකාශවර්ණනා, පර්වතවර්ණනා, වනවර්ණනා ආදි නිවන් අරමුණු නොකොට ප්‍ර‍කාශකයන්ගේ අරුතින් තොර පදසංයෝගයක් මෙන් පද බහුල වෙයිද, ඒ පද පාපී පැත්තටම බරවේ යනු අරුතයි. එකං අත්ථපදං යනු යම් පදයක් අනුව මේ කයයි, මේ කායගතාසතියයයි කියවෙන පද අනුව ත්‍රිවිධ විද්‍යාවන්ට පැමිණ බුද්ධානුශාසනය කරගන්නාලදි යනාදි වශයෙන් අර්ථයක් ලබා දෙන පදයෝයි. එකං අත්ථපදං සුත්වා යනු යම් පදයක් නිසා රාගාදි කෙලෙස් ව්‍යපසමනය වන්නේය යන අරුතින් උපසම්මති වුපසම්මති නම්වේ. එබඳු පදය අර්ථයක් ගෙනදෙන්නේය. නිවන් හා සමග සම්බන්ධය. ස්කන්ධධාතු ආයතන ඉන්ද්‍රිය බල බොධ්‍යංග සතිපට්ඨාන විසඳා දෙන්නේය. එබඳු එක පදය පවා ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නේමය යන අර්ථයි. දේශනාවසානයෙහි බොහෝ දෙනා සෝවාන් ඵලාදියට පැමිණියහ.

මතු සම්බන්ධයි!

පාළි ධම්මපදට්ඨකථාවේ සිංහල අනුවාදය ඇසුරෙන්, Path to Nirvana කළ්‍යාණ මිත්‍රයන් විසින් මෙම ලිපි පෙළ සකස් කරන ලදි. සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර බෙදා හැර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

සම්පූර්ණ ලිපි මාලාව: https://ift.tt/2LssJge

තෙරුවන් සරණයි!

New at Little Bit


from Path to Nirvana https://ift.tt/33KW8Jb
මහා වංශයක මහා නගරය

බෞද්ධ අප විසින් හිස්මුදුනෙහි තබා වන්දනාමාන කරන අති උත්තම , පරම වන්දනීය පෙදසකි අනුරාධ පුරය. ඒ පූජනීය වු සුන්දර නිර්වාණ නගරය ගැන අප දන්නේ අප තිලෝගුරැ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සහ පින්වත් ගෞතම බුද්ධාංකුර මහරහතුන් වහන්සේලාගේ අතිශය නමස්කාර කලයුතු ධාතුන් වහන්සේලා ජීවමාන පෙළහර පාන්නාවූ පිවිතුරැ නගරයක් ලෙසය ..

සසර ගමන ඇවිදින අපට මෙතරම් අනුරාධ නගරය සෝභමාන ඇයි දැයි මා මෙසේ සදහන් කරමි..

මේ කල්පයෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේලා සතර නමකගේ බෝ රැක් වලින් දකුණු ශාකාවන් ගෙනවුත් මෙහි රොපණය කරන ලද්දේය..
පෙර වැඩ වාසය කලාවූ සිවු බුදුවරැන් වහන්සේලා විසින් මිනිසුන්ගේ හිත සුව පිණිස ස්තූප පිහිටන ස්ඵානයක් ලෙස නිස්චිත වුයේ ..

මේ කල්පයෙහි පළමුවෙන් කකුසද නම් ශාස්තෘෘන්වහන්සේ කල මහමෙවුනා උයන මහාතිත්ඵ නම් විය…..එහි අභය නම් රජෙක් වීය .මේ දීපය ඕජදීප නම් විය.මිනිසුන්ට ඇතිවූවාවූ උණ රෝගයක් සංසිදවීමට වැඩමකල අප මහා කකුසද බුදුරජුන් ඒ උවදුරැ දැක එය නසා මේ දීපයෙහී ජනයාගේ හික්මවීමද සාශනයේ පිහිටුවීමද සතලිස්දහසක් මිනාසුන්ට මාර්ග පල අවබෝධකරවා ලූ සේක…මහා බෝධිය පිහිටවීමට සුදුසු තැනට ගොස් එහි සමාධියෙන් වැඩහිද … එයින් නැගී මාගේ මහරි බෝ රැකින් දක්ෂිණ ශාකාව රෑපනන්දා මෙහෙණි තමො රැගෙන ඒවා යැයි සිතූ තැන ඒ මහරහත් තෙරණිය බුදුරජුන්ගේ අදිටන දැන දක්ෂිණ ශාකා තමො රන්පාත්රයක වඩා හිදුවා දෙවි වරැන් විසින් පිරිවරන ලද්දී … බුදුරජුන් දිගුකල දකුණු හස්තයෙහි තැබුවාය …තඵාගතයන් වහන්සේ ඒ බෝධිය රැගෙන අභය නම් රජුට දුන් සේක ඒ රජ තෙමේ මහාතිත්ඨ නම් උයනෙහි ( අද මහමෙවුනො උයන ) මහා බෝ ශාකා පිහිටවූහ…

මේ කල්පයෙහි දෙවනුව සියලු ලෝ වැසියන් ට අනුකම්පා කරවූ කෝණාගමන නම් බුදුරජුන් කෙනෙක් වැඩ විසූ සේක ..එකල මේ ලංකාද්වීපය වරදීප නම් වීය .. මහමෙවුනා උයන මහානාම නම් වීය ..දකුණු දිශාවෙහි වඩ්ඪමාන නම් පුරයක් වීය එකල්හී මෙහි සමිද්ද නම් රජ කෙනෙකු රාජ්‍යය කරවීය.. කලක මෙ වරදීපය වැසි නොමැතිව නියං උවදුරක් විය …
අප මහා කෝණාගමන නම් බුදුරජුන් මෙය දැක මේ දීපයෙහි සාශනය ද විනයද පිහිටුවීමට මහා කරැණාවෙන් තිස්දහසක් මහරහතුන් පිරිවරා අහසින් වැඩ සුමනකූටක නම් පර්වතයෙහි වැඩවුන් සේක… එකල්හී අද වරදීපයේ මනුෂ්‍යයෝ මා දකිත්වා මා කරා එත්වා සියලු මනුෂ්‍යයෝ නිදුකින් වහා ම එත්වා යැයි අදිෂ්ඨාන කළ සේක .. පර්වත රශ්මියෙන් බබලන්නාවූ බුදුරජාණන් වහන්සේද බබලන්නාවූ පර්වතයද දැක රජ තෙමේත් නුවර වැසියෝත් ඒ පර්වතය දෙසට වහා පැමිණියහ… බුදුරජුන් මහානාම උයනේ උතුම් පර්‍යංකයක් කරවා සම්‍යක්සම්බුද්ධයන් වහන්සේ වැඩහිද වු සේක …
එකල්හී ඒ මහානාම උයන බුදරජුන්ට පූජා කරන විට අකාලයේ මල් පිපිනි ..මහපොළොව කම්පා වීය … බුදුරජුන් මාගේ උදුම්බර බොධී දක්ෂිණ ශාඛාව රැගෙන කණකදත්තා නම් මෙහණි තමෝ භික්ෂුනීන් සහිතව පැම්නෙත්වා යැයි සිතූ සේක…මහත් සෘද්ධි ඇත්තාවූ තෙරණි තමෝ එය දැක….. රජුත් සමග මහා බොධිය වෙත එලඹ රන්සිරිලියෙන් සලකුණු කොට එතැනින් කැපී වෙන්වෙන රන්බදුනෙහි පිහිටියාවූ ඒ ශාකා තමෝ රැගෙන සෘද්ධියෙන් මෙහණීන් වහන්සේ පන්සියයක් සහ දේවතාවුන් පිරිවරන ලද්දී …..මෙහි අවුත් ඒ සම්‍යක් සම්බුද්ධයන් වහන්සේ විසින් දිගු කල දක්ෂිණ හස්තයෙහි ඒ බෝධිය තැබුවොය …බුදුරජුන් වහන්සේ දක්ෂිණ උදුම්බර බොධි ශාකා තමෝ රෝපණය පිණිස රජු හට බාර කළසේක ..

මේ කල්පයෙහි තුන්වනුව සම්මාසම්බොධියට පත්වූ කාශ්‍යප නම් වූ සම්මාසම්බුදු රජාණන්වහන්සේ කෙනෙකුන් වැඩ විසූ සේක එකල මේ මහමෙවුනා උයන මහා සාගර නම් වීය එයින් පශ්චිම දිශාවෙහි විසාල නම් නතරයක් වීය …එකල මේ මහමෙවුනා උයන මහා සාගර නම් වීය එකල්හී මේ දීපයෙහි රජු ජයන්ත නම් වීය ලංකාද්වීපය මණ්ඩදීප නම් වී ය .. කලෙක ජයන්ත රජුද ඔහුගේ සහෝදරයාද මිනිසුන්ට පීඩා පමුනුවන යුද්ධයකට එලැඹියේය … මහා කරැණා ඇති කාශ්‍යප මුනීනිදුන් වහන්සේ එම යුද්ධයෙන් සත්වයන්ට පැමිණිය හැකි උවදුර දැක එය සංසිදුවා මේ දීපයෙහි සත්වයාගේ හික්මීම පිණිස මහා කරැණාවෙන් ම වැඩමවන ලද්දේය.. සවස් වේලෙහි පූර්ව බෝධිය පිහිටි තැනට වැඩමකල තඵාගතයන් වහන්සේ සමාධිගතව සිට එයින් නැගීසිට මාගේ නිග්රෝධ බෝධියෙන් දක්ෂිණ ශාකාව ගෙන සුදර්මා මෙහෙණිතමෝ මෙහෙණියන් පිරිවරා පැමිනෙත්වා යැයි සිතූ කල්හී උන්වහන්සේගේ සිත දැනගත් ඒ රහත් මෙහෙණිතමෝ රජු කැදවාගෙන ඒ මහ‍ බෝධිය කරැ එළඹ රන් පාත්රයක ඒ දක්ෂිණ බොධිශාකා තමෝ වැඩමවාගෙන මෙහෙණිවරැන් සහ දෙවියන් පිරිවරාගෙන සෘද්ධියෙන් වැඩම කර භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දකුණු හස්තයෙහි තැබූ සේක. එකල බුදුරජුන් ඒ දක්ෂිණ ශාකා තමෝ ජයන්ත රජු හට මහා සාගර උද්‍යානයේ පිහිටවන ලෙස දුන් සේක…

මේ කල්පහෙහි සතරවෙනුවට සියලු ධර්මයන් අවබෝධ කලාවූ සියලු ලොවට අනුකම්පා කලාවූ ශාස්තෘ වූ අප මහා ගෞතම සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ පළමුකොට ලක්දිවට වැඩ යක්ෂයන් දමනය කල සේක දෙවනුව වැඩම කර නාගයන් දමනය කල සේක තෙවන වරට වැඩම කර පූර්ව බොධින් වහන්සේ පිහිටි තැනද මහ සෑය පවතින ස්ඵානය ද පාරිභොග ධාතු ස්ඵානද වැඩහිදීමෙන් පරිභෝග කොට එකල මේ දීපයෙහි මිනිසුන් නොසිටිය හෙයින් මනාකොට දෙවියන්ට , නාගයන්ට අනුශාසනා කොට සංඝයා සහිතව පෙරළා දඹදිවට වැඩම කල සේක … පසුව සංඝමිත්තා නම් රහත් මෙහෙණි තමෝ ඇසතු බෝ රැක් දක්ෂිණ ශාකාව ද රැගෙන මෙදිවයිනට වැඩ අද මහ බෝ පිහිටි තැන පිහිටුවා වූ සේක…

තවද මහමෙවුනා උයනේ අද රැවන්වැළිසෑ පිහිටි භූමියේ පෙර විසූ සම්මා සම්බුදුවරැන්ගේ සධාතුක සෑරජාන්න් වහන්සේලා වැජඹින…
මෙසේ මෙහි ලා සදහන් නොකෙරැනාවූ අනන්ත සම්බුදු රජාන්න වහන්සේලාගේ පහසින් පිදුම් ලද … විසල් අනුරාධ නගරයටම මාගේ සිරසාභිවන්දනය වේවා … මෙවන් පින් බිමක ඉපැදී මේ මොහොත දක්වාම මේ තතු නොදැනගත් මා හට මා ගැනම මහත් කම්පාවක් ඇතිවිය… මෙතෙක් මා වන්දනා කල නගරයේ සැගැවුන අත්භූත ආශ්චර්යමත් තොරතුරැ ඔබ හමුවේ තැබූයේ ඒ පින්වත් අනුබුදු මිහිදු හිමියන් බැතියෙන් වන්දනා කරමින් මය … ඒ පින්වත් බුදුරජාන්න වහන්සේලා දණ්ඩනමස්කාරය කරමින්මය…. ඔබත් ඒ කෙරෙහි පහන් සිතෙන් අනුමොදන් වෙත්වා …

මෙත්සිතින්

කාවින්ද රණසිංහ

දත්ත
මහාවංශය
වරදක් ඇතොත් සමාවෙත්වා

New at Little Bit


from Path to Nirvana https://ift.tt/2KYpZoY
💜💚 අපේ බුදුහාමුදුරුවෝ 17 💜💚

සුමේධ තවුසා පිළිබඳව ඔබ නොඇසූ කතා 14

මේ අතරතුර දීපංකර බුදුපියාණන් ඇතුළු ලක්ෂ සංඛ්‍යාත වූ රහතන් වහන්සේලා දාන ශාලාවේ දාන වළදා අවසන් වෙමින් සිටියේ. එක වරම ඇති වූ භුමි කම්පාවෙන් ඒ දාන ශාලාවේ ඇප උපස්ථාන සඳහා සිටිය ලක්ෂ සංඛ්‍යාත වූ ගිහි පිරිසත් වෙවුලමින් බිම වැතුරුනා. පොලොව දිගටම සෙලවන්නට වුනා. ඒ එක්කම දානශාලාවේ තිබු දහස් ගණන් භාජන එකිනෙක හැපී වැටි සුනු වී කැබලි වී යන්නට වුනා. මිනිසුන් තවත් භීතියෙන් භීතියට පත්වුනා. ඔවුන් හිතුවේ දේව කෝපයක් හෝ යක්ෂයන්ගේ බලපෑමක් කියලයි. බියෙන් සන්ත්‍රාශයෙන් ආකුල වූ සිත් ඇති ජනයා සියලු ලෝකධාතුන්ද, සක්වලද, අතීත වර්තමාන අනාගත යන කාල ද දිවෙසෙන් පෙනෙන දීපංකර බුදුරජාණන් ළඟ දනින් වැටි මෙසේ විමසන්නට වුනා.

“බුදුරජාණන් වහන්ස ලෝකයාට කුමක් වන්නේද? හැමදෙනාම බියෙන් ඇළලීලා. අපේ අතින් යම් වරදක් වුනාද? මෙය ලෝකයාට අයහපත් පෙරනිමිත්ත්ක්ද යහපත් පෙරනිමිත්තක්ද? මේ උපද්‍රවය දුරු කරණු සේක්වා !”

ඒ මහා කාරුණික වූ බුදුපියාණන් වහන්සේ ඔවුන්ව එදා මෙලෙස සනසනු ලැබුවා.

“මේ පෘතුවි කම්පාවෙන් බිය නොවන්න. මෙය වුවදුරු රහිත වුවක්. අද දිනයේ මා විසින් යම් කෙනෙකු මතු බුදුවනවා යැයි ප්‍රකාශ කලේද, හෙතෙම පෙර බුදුවරුන් සිත් සෙවුනා ලද පෙරුම් දම් විමසයි. බුද්ධත්වයට පාදක වන්නාවූ සියලු ධර්ම විමසන කල්හි මෙලෙස අප ලොව පමණක් නොව දස දහසක් සක්වලම කම්පා වෙනවා. මහා හඬ නංවනවා. වෙවුලනවා. මේ එවැන්නක්. සිතේ බිය දුරු කරගන්න. තවත් බුද්ධ අංකුරයක දළුලෑමක්.”

මහා ජනයා බුදුරජුන්ගේ කතාව අසා සිතේ බිය දුරුකරගත්තා පමණක් නෙවෙයි මහත් වූ ශ්‍රද්ධාවකින් සොම්නසකින් සුවඳවත් වූ පුෂ්පයන් ද රැගෙන සුමේධ බෝසතාණන් සමාධි සුවයෙන් සිටි ඒ රුක් මුල වෙත දුව යන්නට වුනා. යලිත් බෝසතාණන් වහන්සේට මල් වලින් පුද වැඳ පැදකුණු කොට රම්මවති නුවර වෙත යන්නට වුනා. දශ පාරමී ධර්ම විමර්ශනය කොට විර්යය දැඩි කොට අධිෂ්ඨානකොට වැඩසිටි අප මහා බෝසතාණෝ ආසනයෙන් නැගී සිටියා.

බෝසතාණන් වහන්සේ ආසනයෙන් නැගී සිටිත්ම දස දහසක් සක්වල දෙවියෝ රැස්වී දිව්‍යමය මල් ආදියෙන් පුදමින් මෙලෙස ප්‍රීති වාක්‍යය කියන්නට වුනා.

උතුමාණෙනි, ඔබ අද දීපංකර බුදුරජුන්ගේ පාමුල උතුම් වූ ප්‍රර්තනයක් කළා. ඒ ප්‍රාර්ථනය නිරුප්‍රදිතව සඵල වෙත්වා.! බුද්ධත්වය කරා පිය නගන්නා වූ මේ දීර්ඝ ගමනේ ඔබට බියක් හෝ තැති ගැන්මක් නො වෙත්වා.! ඔබ සිරුරෙහි ස්වල්ප වූ හෝ රෝගයක් නො වැළදෙත්වා!. නිසි කල පැමිණි විට පෙරුම් සපුරා බුද්ධත්වය අවබෝධ කරත්වා!. මල් හා ගෙඩි හටගන්නා ගස් නියමිත කාලය පැමිණි කල මල් හා ගෙඩි ඵල ගන්වනු ලබයි. එමෙන්ම ඔබද කාලය නොයික්මවා බුද්ධත්වයට පත්වේවා! බුද්ධ ඥාණ නමැති මලෙහි පිපෙනවා ඒකාන්තයි. පසළොස්වක පොහෝ දින යම් සේ චන්ද්‍රයා ඉතා පිරිසිදු ලෙස බබළයිද, එමෙන්ම ඔබද පිරුණූ මනදොළ ඇතිව දස දහසක් සක්වල බබලනු මැනවි. රාහුගෙන් මිදුණු සුර්යයා ආලෝකයෙන් වඩාත් බබලයිද එමෙන්ම ඔබද ලෝකය සසරෙන් මුදවා මහා වීරයෙකු සේ ශ්‍රීයෙන් බබලනු මැනවි.! සියලු ගංගාවෝ මහා මුහුදට ගලන්නා සේ දෙවියන් සහිත ලෝකයා ඔබ වෙතට ඇදී එත්වා.! යැයි මංගල ස්තුති ගී පවත්වා තම තමන්ගේ දිව්‍යමය විමාන වලට යන්නට ගියා. සුමේධ තවුසාණෝ ද මම දස පාරමී දම් පුරා සාරාසංඛ්‍යය කල්ප ලක්ෂයක් මතුයෙහි බුදු වන්නෙමි යි විර්යය දැඩි කොට අහසට නැඟී හිමවතටම වැඩියා.

රම්ම නගර වැසි ජනයෝද ආපසු නගරයට පැමිණ දීපංකර බුදුරජුන් ප්‍රමුඛ මහසඟනට මහා දන් දුන්නා. දීපංකර බුදුරජාණන් ද ඔවුනට දම් දෙසා මහා ජනයා සරණ සීලදී ගුණ ධර්මයන්හි පිහිටවන්නට වුනා. ඒ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ විශේෂත්වයක් වුනා. දහම් දෙසන විට එක් කෙනෙකු දෙදෙනෙකු හතර දෙනෙකු වශයෙන් ධර්මය අවබෝධ කොටගත් අවස්ථා හරිම විරලයි. අඩුම වශයෙන් දසදහසක් විසි දහසක් සතළිස් දහසක් වශයෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් එකවර ධර්මාබෝධයට පැමිණුනා. ඒ විතරක් නෙවෙයි ඒ කලේ යම් කෙනෙක් අරහත්වයෙන් තොරව සෝවාන් සකුරුදගාමී අනාගාමී ව කලුරිය කරයිද ඔවුනට කෙලෙස් ඇත්තන් යනුවෙන් ගරුත්වයට ලක්වුණේ නැහැ. ඒ තරමටම අරහත්වය සුලභ පහසු විය. ඒ නිසාම දීපංකර බුදුපියාණන් වහන්සේට මහා ශ්‍රාවක සන්නිපාත තුනක් විය. එයින් නාරදකූට නම් පරම රමණීය පර්වතය අධිගෘහිත මහා බලගතු නරද යක්ෂයා ඇතුලු දස දහසක් යක්ෂයන් දමනය ලස්සන කතාවක්. එය මතු දිනක වෙනම කතාවක් ලෙස ලියන්නම්.

මෙලෙස කෙල ප්‍රකෝටි ගණනින් දෙවු මිනිසුන් සසර දුකින් එතෙර කල දීපංකර බුදුපියාණන් වහන්සේ අවුරුදු ලක්ෂයක් ආයු වලඳා අනුපාදිසේස නිර්වාණ ධාතුවෙන් පිරිනිවී සේක.

මතු සම්බන්ධයි – කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුහාමුදුරුවෝ සහ විජිතාවී නම් සක්විති රජ වූ අපේ බුදුහාමුදුරුවෝ

තුසිත රාජපක්ෂ
ප්‍රංශය
30-05-2019
මතු සම්බන්ධ කරුණු. —

New at Little Bit


from Path to Nirvana https://ift.tt/30n5Gby
💚💜 අපේ බුදුහාමුදුරුවෝ 16 💚💜

💛 සුමේධ තවුසා පිළිබඳව ඔබ නොඇසූ කතා 13💛

🌷 බුද්ධ කාරක ධර්ම විමසීම සහ යලිත් දෙතිස් පෙරනිමිත පහළවීම🌷

දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දෙවියන්ගේ බ්‍රහ්මයින්ගේ වචනයෙන් ඔද වැඩුණු අප මහා බෝසතාණන් වහන්සේ තව තවත් විර්යය වඩමින් මෙසේද සිතන්නට වුනා.

” මම ධ්‍යාන සම්පත්ති විෂයෙහි ප්‍රගුණයෙක් වෙමි. ෂඩ් අභිඥා ඥාණ විෂයෙහි පරතරට ගෙයෙහි වෙමි. දස දහසක් ලෝක ධාතුවේ බුදුසසුණේ මා සමාන තවුසෙකු නැත. සෘද්ධි බලයෙන් අසම සම වෙමි. මම බද්ධ පර්යංකයෙන් වැඩ සිටිත්ම යම් පෙර නිමිති පහල විද අදත් ඒ නිමිති දක්නට ලැබේ. ( දෙතිස් පෙර නිමිති – අපේ බුදුහාමුදුරුවෝ 09 ) පෙර බෝසත් වරුන් පළක් බැඳ සිටි අවස්ථාවල සිදු වූ මෙකි සියලු දෑ අද ද දක්නට ලැබේ. එම නිසා මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදුබවට පත්වන්නාහුය.

අප මහා බෝසතාණන් වහන්සේ දීපංකර බුදුරජුන්ගේ සහ දස දහසක් සක්වළ දෙවියන්ගේ වචන අසා වඩ වඩාත් උත්සාහවත් වෙමින් මෙලෙස සිතන්නට වුනා.

🌷🌷🌷
“බුදුවරයෝ සැබෑය, බොරුය යන දෙපරිද්දෙකින් පවත්නා වචන නැති හෙයින් නොවෙනස් වචන ඇත්තාහ. නොනිස් වචන ඇත්තාහ. බුදුවරයන්ගේ බොරු බසක් නැත. ඒකාන්තයෙන් මම බුදුවන්නෙමි.”

🌷🌷🌷
“යම්සේ අහසෙහි උඩ දැමූ ගල් කැටක් ඒකාන්තයෙන් බිම වැටේද, එසේම බුදුවරුන්ගේ වචනය ඒකාන්යෙන් ඒකාකාරව පවත්නේය. බුදුවරුන්ගේ බොරු බසක් නැත. ඒකාන්තයෙන් මම බුදුවන්නෙමි’’

🌷🌷🌷
“යම්සේ සියලු සත්ත්‍වයන්ට මරණය ඒකාන්තයෙන් ඒකාකාරව පවතීද, එසේම බුදුවරුන්ගේ වචනය ඒකාන්තයෙන් ඒකාකාරව පවත්නේය. බුදුවරුන්ගේ බොරු බසක් නැත. ඒකාන්තයෙන් මම බුදුවන්නෙමි’’

🌷🌷🌷

“යම්සේ රාත්‍රිය අවසන්වූ කල්හි හිරු නැගීම ඒකාන්තයෙන් සිදුවේද, එසේම බුදුවරුන්ගේ වචනය ඒකාන්තයෙන් ඒකාකාරව පවත්නේය. බුදුවරුන්ගේ බොරු බසක් නැත. ඒකාන්තයෙන් මම බුදුවන්නෙමි’’

🌷🌷🌷
“යම්සේ ගල්ලෙනෙන් නික්මුණු සිංහයාගේ නාද කිරීම ඒකාන්තද, එසේම බුදුවරුන්ගේ වචනය ඒකාන්තයෙන් ඒකාකාරව පවත්නේය. බුදුවරුන්ගේ බොරු බසක් නැත. ඒකාන්තයෙන් මම බුදුවන්නෙමි’’

🌷🌷🌷
’’යම්සේ ගර්භනීන්ගේ ගැබ්බර මිදීම ඒකාන්තද, එසේම බුදුවරුන්ගේ වචනය ඒකාන්තයෙන් ඒකාකාරව පවත්නේය. බුදුවරුන්ගේ බොරු බසක් නැත. ඒකාන්තයෙන් මම බුදුවන්නෙමි’’

සුමේධ තවුසාණන් මෙසේ නන් අයුරින් විමසා බලා මම ඒකාන්ත වශයෙන්ම බුදු වෙමි යයි ස්ථිර අධිඨාන කොට බුද්ධකාරක ධර්මයන් කොහි ඇත්දැයි ඔබමොබ උඩ යට දස දිසා පමණක් නොව කාම ලෝක රූප ලෝක අරූප ලෝක පමණක් නොව භවාත්‍රයටද අයත් සියලුම ධර්ම එකිනෙක විමසා බලන්නට වුනා. දැන් ඔබට තේරවි මහත් වූ සමාධියක් නොවැඩු පුද්ගලයෙකුට මෙවැන්නක් කෙසේවත් කල නොහැක්කක් බව. එසේ බලන විට මිට පෙර පහල වූ සියලු බුදුවරු ද පුරුදු පුහුණු කල ඒ දස පාරමිතා ධර්ම ඇරෙන්නට වෙන කිසවක් පෙනෙන්ට තිබුනේ නැහැ. එතැන් සිට දාන පාරමිතාවෙන් පටන්ගෙන එකිනෙක දස පාරමී දර්මයන් ඉහත දැක්වූ තිස් ආකාරයට මහා ඉර්ධි බල සම්පන්න මනසින්ද සසර පුරා ප්‍රගුණ කල සමාධියෙන්ද විමසන්නට වුනා.

🌷 මහ පොළව සළිත වී රම්ම නගර වැසියන් බිම ඇද වැටීම.🌷

පාරමී ධර්ම, දස පාරමී, දස උප පාරමී, දස පරමත්ථ පාරමී වශයෙන් ගිතෙල්, මීතෙල්, ආදී දෙතෙලක් එක් රස කොට අනන්නාක් මෙන් ද මහා මේරු පර්වතය මහා සමුදර කළඹන්නාක් මෙන් ද විමර්ෂණය කරන්නට වුනා. මෙසේ දහම් තෙදින් යොදුන් දෙලක්ෂ ගණනක් ගණ වූ මේ මහා පොළව ඇතෙකු විසින් මඩනා ලද බට දඬු මිටියක් මෙන් මහා ශබ්ද නගමින් කම්පා වුනා. කුඹුල් සකක් මෙන්ද, තෙල් යන්ත්‍රයක් මෙන්ද උක් දඬු යන්ත්‍රයක් මෙන්ද සෙලවුනා, රැවුදුන්නා, තෙල් යන්ත්‍රයෙහි සක මෙන් භ්‍රමණය වන්නට වුනා. දස දහසක් සක්වලම කම්පාවන්නට වුනා.

මෙසේ මහ පොළව කම්පා වනවිට රම්ම නගර වාසීන් පොළොවෙහි සිටින්නට නොහැකිව මහා කුණාටුවකින් පහරලත් මහා වෘක්ෂයන් සේ ඒ ඒ තැන්වල බිම වැටෙන්නට වුනා. කළ ආදී කුඹල් මැටි භාණ්ඩ බිම වැටි එකිනෙක හැපී සුණු විසිණු වුනා. බියපත් වූ රම්ම නගර වැසියෝ දීපංකර බුදුන් වැඩ සිටි දෙසට දුව එන්නට වුනා.

තුසිත රාජපක්ෂ
ප්‍රංශය
30-05-2019
මතු සම්බන්ධ කරුණු. —

දස දහසක් සක්වල කම්පාවීම, මහ පොළව සලිත වී රම්ම රට වැසියන් බියවීම, දීපංකර බුදුපියාණන් වැසියන්ගේ බිය පහකිරීම. දෙවියන් ඹබුන් ප්‍රීතිඝෝසා පැවැත්වීම,

New at Little Bit


from Path to Nirvana https://ift.tt/2YVriPo
තිරිසන් අපාය පිළිබඳ එන දීර්ඝ විස්තරයක් සම්බුදු මුවින් භාෂිත මජ්ක්‍ධිම නිකායේ ඇතුළත් බාලපණ්ඩිත සුත්‍රයේ එයි.එහි දී බුදුරජාණන් වහන්සේ තිරිසන්ගත සතුන් හා ඔවුන්ගේ ස්වභාවයන් මෙසේ විස්තර කළහ.

තණකොළ කන තිරිසන්ගත සත්වයෝ ඇත. මොවුහු තෙත්වූ තණකොළද, වියළි තණකොළද, දත් වලින් උලා කති. තණ කොළ කන තිරිසන්ගත සත්තු කවරහුද? යත් අශ්වයෝද, ගොන්නුද, කොටළුවෝද, එළුවෝද, මුවෝද යන මොවුහු වෙති. මොවුන් හැර තණ කොළබුදින තවත් සත්වයෝ ද ඇත. මේ ලෝකයෙහි බාලයා රස තෘෂ්ණාවෙන් රස අනුභව කිරීම සඳහා පව්කම් කොට කාය භේදයෙන් හෙවත් මරණින් මතු යම් ඒ තණ කොළ අනුභව කරන සත්වයෝ වෙත්ද, ඒ සත්වයන්ගේ ස්වභාවයට පැමිණෙයි. එනම්. එවන් සතුන්ව උපදියි.

අසූචි අනුභව කරන තිරිසන්ගත සත්වයෝ ඇත. ඔවුහු දුරදීම අසූචි ගන්ධය ආඝ්‍රාණයකොට මෙහි අනුභව කරන්නෙමු. මෙහි අනුභව කරන්නෙමු කියා ඒ වෙත දුවති. බමුණෝ යාග ගන්ධය අනුව මෙහි අනුභව කරන්නෙමු. මෙහි අනුභව කරන්නෙමුයි යම් සේ දුවත්ද, එපරිද්දෙන්ම අසූචි අනුභව කරන තිරිසන්ගත සත්වයෝ වෙති. ඔවුහු දුරදීම අසූචි ගඳ ආඝ්‍රාණය කොට ඒ වෙත දුවත්, මෙහිදී කන්නෙමු. මෙහිදී කන්නෙමු කියායි. අසූචි අනුභව කරන තිරිසන්ගත සත්වයෝ කවරහුද යත්, කුකුලන් හා ඌරන්, සුනකයන් හා සිවල්ලු ද යන මොවුහු වෙති. මීට අමතරව අසූචි අනුභව කරන තවත් සත්වයෝද ඇත. මේ ලෝකයෙහි ඒ බාලයා රස තෘෂ්ණාවෙන් රස අනුභව කිරීම සඳහා මෙහිදී ලාමක අකුශල කර්ම කොට කාය භේදයෙන් හෙවත් මරණින් මතු අසූචි අනුභව කරන යම් සත්වයෝ වෙත් ද ඔවුන්ගේ සහභාවයට පැමිණෙයි. එනම්, එවන් සතුන්ව උපදියි.

අඳුරෙහි උපදින, අඳුරෙහි දිරන, අඳුරෙහි මැරෙණ, තිරිසන්ගත සත්වයෝ ඇත. අඳුරෙහි උපදින, අඳුරෙහි දිරණ, අඳුරෙහි මැරෙණ, තිරිසන්ගත සත්වයෝ කවරහුද යත්, ලොකු පණුවෝද, කුඩා පණුවෝද, ගැඩවිල්ලුද, වෙති. මීට අමතරව අඳුරෙහි උපදින, දිරන අඳුරෙහි මැරෙන තවත් සත්වයෝ ඇත. මේ බාලයා රස තාෂ්ණාවෙන් රස අනුභව කිරීම සඳහා මෙහිදී පව්කම් කොට කාය භේදයෙන් මරණින් මතු යම් යම් සත්වයෝ අඳුරෙහි උපදිත්ද, අඳුරෙහි දිරත්ද, අඳුරෙහි මැරෙත්ද, ඔවුන්ගේ සහභාවයට පැමිණෙයි. එනම්, එවන් සතුන්ව උපදියි.

දියෙහි උපදින, දියෙහි දිරන, දියෙහි මැරෙන තිරිසන්ගත සත්වයෝ වෙති. දියෙහි උපදින, දියෙහි දිරන, දියෙහි මැරෙන තිරිසන් ගත සත්වයෝ කවරහුද යත් මත්ස්‍යයෝද, කැසුබුවෝද, කිඹුල්ලුද වෙති. මීට අමතරව දියෙහි උපදින, දියෙහි දිරන, දියෙහි මැරෙන තවත් සත්වයෝ වෙති. මේ බාලයා මෙලොව රස අනුභව කිරීම සඳහා මෙහිදී පව්කම් කොට කාය භේදයෙන් මරණින් මතු දියෙහි උපදින, දියෙහි දිරන. දියෙහි මැරෙන යම් ඒ සත්වයෝ වෙත්ද, ඔවුන්ගේ සහභාවයට පැමිණෙයි. එනම් එවන් සතුන් බවට පත්ව උපදියි.

තව ද අසූචියෙහි උපදින, අසූචියෙහි දිරන, අසූචියෙහි මැරෙන, තිරිසන්ගත ප්‍රාණීහු ඇත්තාහ. අසූචියෙහි උපදින, අසූචියෙහි දිරන, අසූචියෙහි මැරෙන මෙවන් සත්තු ද, කුණුමස්වල උපදින කුණුමස්වල දිරන, කුණුමස්වල මැරෙන මෙවන් සත්තු ද, කුණුූ ආහාර පානාදියෙහි උපදින – දිරන – මැරෙන සත්තු ද, කුණු දිය රැස්වෙන තැන්වල උපදින – දිරන, මැරෙන සත්තු ද , අපිරිසුදු ජලය රැස්වෙන තැන්වල උපදින – දිරන, මැරෙන සත්තු ද ප්‍රාණීහු වෙති. මෙසේ මෙලොව රස අනුභව කිරීම සඳහා බාලයා යම් යම් කාය – වාග් – මනෝ දුශ්චරිතයන් සිදු කොට කාය භේදයෙන් මරණින් මතු මෙවන් සතුන් බවට පත්ව උපදිති. එබැවින් මෙසේ තිරිසන් අපායෙහි උපදින සත්වයන්ගේ දුක්ඛ ස්වභාවයන් කියා නිම කොට නොහැක.

අනෙකපරියායෙනපි ඛො අහං, භික්ඛවෙ, තිරච්ඡානයොනිකථං කථෙය්‍යං වාවඤ්විදං,
භික්ඛවෙ, න සුකරං අක්ඛානෙන පාපුණිතුං යාව දුක්ඛා තිරච්ඡානයොනි.

කණ කැස්බෑ උපමාව
එක්කලක පුරුෂයෙක් එක් සිදුරක් ඇති විය දණ්ඩක් මහ මුහුදෙහි දමන්නේය.ඒ වියදණ්ඩ පෙරදිග වාතයෙන් අපරදිගට පමුණුවන්නේය.අපරදිග වාතයෙන් පෙරදිගට යන්නේය. උතුරුදිග වාතයෙන් දකුණුූ දිගට ගෙන යන්නේය. දකුණුදිග වාතයෙන් උතුරට ගෙන යන්නේය. ඒ මුහුදෙහි බොහෝ කාලයක් ජීවත්වන කණ කැස්බෑවෙක් වන්නේය. ඌ වර්ෂ සියයක්, වර්ෂ දහසක්, වර්ෂ ලක්ෂයක් ඇවෑමෙන් වරක් උඩට එන්නේය. ඒ කැස්බෑවා මේ එක් සිදුරක් ඇති වියදණ්ඩෙහි බෙල්ල ඇතුල් කරන්නේ නම් එය නිතර සිදුවන්නක්ද? ඒ ගැන කුමක් සිතන්නේද? එය ඒකාන්තයෙන් බොහෝ කාලයක් ඇවෑමෙන් කිසියම් කලෙක සිදුවන දුර්ලභ අවස්ථාවකි.

ඒ කණකැස්බා මේ එක් සිදුරක් ඇති වියදඬු සිදුරෙන් බෙල්ල ඇතුල් කරන්නේ නම් එය දුර්ලභ සිදුවීමක් නොවේ. එහෙත් වරක් නිතර දුක් ඇති සතර අපායට පැමිණි බාලයා විසින් වරක් මිනිසත් බව ලැබීම ඊටත් වඩා වූ දුර්ලභ කාරණයකි. අතිශයින් දුර්ලභ කාරණයකි. ඊට හේතු නම් මේ සතර අපායෙහි ධර්මයට අනුව හැසිරීමක් සම හැසිරීමක් කුසල ක්‍රියාවක්, පින් කිරීමක් නැති බැවිනි. විශේෂයෙන් තිරිසන් අපායෙහි ස්වභාවය වන්නේ ඔවුනොවුන් අල්ලාගෙන කෑමයි. දුර්වලයන් බලවතුන් විසින් අල්ලාගෙන කති.

ඉදින් මෙසේ මේ අනුවණ පුද්ගලයා කිසියම් කාලයක බොහෝ කාලයක් ඇවෑමෙන් මිනිසත් බවට පැමිණේද, එකල්හි සමාජයේ සම්මත සැඩොල් කුලය ආදී යම් යම් කුලයෝ වෙත්ද, එබඳු දිළිඳු මද ආහාර පාන ඇති යම් කුලයක දුකසේ බඩගින්න නිවාගැනීම ලබයිද, එබඳු දුක් පැවතුම් ඇති කුලයක උපදී. එහි දී ඔහු දුර්වර්ණ වෙයි. යකුන් මෙන් දැකීමට දුෂ්කර වෙයි. මිටි වෙයි. බොහෝ ආබාධ ඇත්තේ වෙයි. කණෙක් හෝ කොරෙක් හෝ කුදෙක් හෝ පිලෙක් හෝ වෙයි. ආහාර, පැන්, රෙදි, යානා ,මල් ,ගඳ විලවුන්, විසීමට තැනක් සහ පහන් දල්වන උපකරණ නොලබන්නෙක් වෙයි. හෙතෙම කයින් දුශ්චරිත කෙරෙයි. වචනයෙන් දුශ්චරිත කරයි. සිතින් දුශ්චරිත කරයි. වචනයෙන් දුශ්චරිත කරයි. මෙසේ ත්‍රිවිධ දුශ්චරිත කොට කාය භේදයෙන් හෙවත් මරණින් මතු සැපයෙන් පහවූ නරක ගති ඇති. අතරක් නැතිව දුක් පැතිර පවතින නරකයෙහි උපදී.

New at Little Bit


from Path to Nirvana https://ift.tt/2YSYg2O
” මෙය උපුටා පල කරන ලද්දක් වන අතර ලිපියේ සියලු ගෞරවය ලිපිය යොමු කල ස්වාමීන් වහන්සේට බව මෙත් සිතින් සිහිපත් කරමි ”

☀️ අතිපූජනීය නා උයනේ අරියධම්ම මාහිමිපාණන්ට ගරහා අපාගත නොවන්න ☀️

නාඋයනේ මාහිමිපාණන් වහන්සේ යනු කවර අන්දමේ උතුමෙක් දැයි සමීපව ඇසුරු කළ සත්පුරුෂයෝ දනිති. “මේ වස් තුන්මාසය පුරාවටම එකම අකුසල් සිතක්වත් පහළ වුනේ නෑ” යනුවෙන් අභීතව සිංහනාද පැවැත්වීමට තරම් සතිමත් වූ ප්‍රඥාවන්ත වූ උතුමෙකි. වසර 1000 තරම් මෑත ඉතිහාසයේ එබඳු සිංහනාදයක් වෙන කෙනෙකුගෙන් අපි අසා නැත්තෙමු. එතුමන් වහන්සේ මුළු ත්‍රිපිටකයම අර්ථ සහිතව කටපාඩමින් දැරූ උතුමෙකි. සීල – සමාධි ප්‍රඥා ගුණයන්ගේත් කරුණා මෛත්‍රී ගුණයන්ගේත් ප්‍රතිමූර්තියකි. එතුමන් වහන්සේගේම අකුරින් සඳහන් වන පරිදි අනාගත භව 1800 කින් මතු බුදුබව ලබන නියත විවරණ ලාභී මහබෝසත් උතුමෙකි.
එබැවින් එවැනි උතුමන්ට ගර්හා කිරීම ඉතා බලවත් පාපයකි. එවැනි උතුමන් අතින් වැරදි නොවන්නේ යැයි අපි නොකියමු. නමුත් සැබෑවටම වූ වරදක් ගෙන වුවත් එවන් උතුමන්ගේ ගුණ මැකෙන අයුරින් පාපී සිතින් අවමන් දෝෂාරෝපන කරන්නේ නම් එහි විපාක ඉතාම දරුණුය. දිට්ඨධම්මවේදනීය වශයෙන් පවා බලවත් විපාක ගෙනදීමට සමත් බව චරියාපිටක පාළියේ මාතඞ්ගචරියාව කියැවීමෙන් දත හැකිය. එහිදී මහබෝසතුන්ගේ හිස හත්කඩකට පැලේවා යැයි ජාතිමන්ත තාපසයා කළ සාපය ඒ ජාතිමන්ත තාපසයා මතම පතිත වූ අයුරු දැක්වේ. ඊට හේතුව මෙසේ දැක්වෙ “යඤ්‌හි තෙන පාරමිතාපරිභාවනසමිද්‌ධාහි නානාසමාපත්‌තිවිහාරපරිපූරිතාහි සීලදිට්‌ඨිසම්‌පදාහි සුසඞ්‌ඛතසන්‌තානෙ මහාකරුණාධිවාසෙ මහාසත්‌තෙ අරියූපවාදකම්‌මං අභිසපසඞ්‌ඛාතං ඵරුසවචනං පයුත්‌තං, තං මහාසත්‌තස්‌ස ඛෙත්‌තවිසෙසභාවතො තස්‌ස ච අජ්‌ඣාසයඵරුසතාය දිට්‌ඨධම්‌මවෙදනීයං හුත්‌වා සචෙ සො මහාසත්‌තං න ඛමාපෙසි, සත්‌තමෙ දිවසෙ විපච්‌චනසභාවං ජාතං,” (පාරමී පිරීමෙන් සමෘද්ධ වූ, නොයෙක් සමාපත්ති විහරණයන්ගෙන් පරිපූර්ණ වූ, සීල – ප්‍රඥා සම්පත්තීන්ගෙන් මනාව සැකසුණු චිත්ත සන්තාන ඇත්තා වූ, කරුණාවෙන් ඉවසනසුලු මහබොසතුන් විෂයෙහි කරන යම් උපවාදයක් සාපයක් ඵරුස වචන කීමක් වේද එය මහබෝසතුන්ගේ ක්‍ෂේත්‍ර විශේෂභාවය නිසාත් කියන්නාගේ අදහසේ රළුබව නිසාත් දිට්ඨධම්මවේදනීය වී ඉඳින් හෙතෙම මහබෝසතුන්ව සමාකරවා නොගනී නම් හත්වැනි දිනයෙහි විපාක දෙන ස්වභාවයට පත්විය.) යනුවෙනි.

නාඋයනේ මාහිමිපාණන් වහන්සේ යනු ද එවන් මහබෝසත් උතුමෙක් බැවින් එබඳු උතුමන්ට කරන දෝෂාරෝපනයන්ගේ විපාක ද මෙබඳුය. එබඳු උදාහරණ කීපයක් මෙසේ දක්වන්නේ නුවණැත්තන්ට කරුණු දැනගෙන පවින් වැළකීම පිණිසයි.

1. එක් ස්වාමින් වහන්සේ නමක් අපි සමගම මෙසේ කීවේය, “නාඋයනේ ලොකු ස්වාමින් වහන්සේට දොස් කීවම මගේ කට ඉදිමෙනවා. වාර කීපයක් එහෙම වෙලා තියෙනවා” යනුවෙනි.

2. එසේ දොස් කියූ ඇතැම් භික්‍ෂූන් උපැවිදි වූ අයුරුත් ඇතැමෙක් නිතර ගරු ඇවැත් වලට පත්වෙමින් පීඩිතව පැවිද්ද ගතකරන අයුරුත් දකින විට අංගුත්තර දසක නිපාතයේ ඇති අක්කෝසක සූත්‍ර දේශනාව (අං.නි. 06 පොත 302 – 305 පිටු) නිතැතින්ම සිහි වේ. මෙම විපාකයන්ට අමතරව එහි ඇති උමතු බවට පත්වීම, සිහිමුළාව මියයාම, දුගතියේ ඉපදීම ආදී විපාක ගැන විස්තර දකින විට ඒ අය ගැන ඇති වන්නේ අනුකම්පාවකි.

3. නාඋයනේ මාහිමිපාණන් වහන්සේ ඇතුළු තවත් අතිශය සිල්වත් මාහිමිවරු පිරිසකට බොරු චෝදනා කරමින් යම් පිරිසක් ද්වේෂ සහගතව ලිපි කිහිපයක් ප්‍රචාරය කරවූහ. කලින් පැවිදිව සිට පසුව උපැවිදි වූ කෙනෙක් ඒ ගැන කියා තිබුණේ “ඒ ලිපි වලට මමත් උදවු කළා. අපි ඒ කරපු වැරදි කටයුත්ත ගැන ගොඩක් පසුතැවීම් ඇතිවුනා. ඒ නිසාම සිවුරු හැරියා” කියායි. මෙසේ පැවිද්ද නැතිවීමට තරම් එවැනි උපවාදවල විපාක බලවත් බව මෙයින් දතයුතුය.

4. එක් දිනක් වනසංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිළධාරිනියක් නාඋයනේ මාහිමිපාණන් වහන්සේ වැඩසිටි මීතිරිගල ධර්මායතනයට පැමිණ උන් වහන්සේට “ඔබ වහන්සේලා කුටි හදමින් කැලෑ විනාශ කරනවා” යනාදී ලෙස මාහිමියන්ට බොහෝ දොස් පවරා තිබෙනවා. මාහිමිපාණෝ “අපි මේවා කරන්නෙ නෑ. දායක පිරිසයි ඒව සකසා දෙන්නේ” යනාදී ලෙස වදාළත් තව තවත් දොස් නගා තිබෙනවා. පසුව එතැන සිටි පිරිස ඇයව බලෙන්ම වගේ එතැනින් ඉවතට ගෙනයන අතර කැලෑවේ සිට පැමිණි වඳුරෙක් ඇයව දරුණු ලෙස හපා කා තිබෙනවා. දින කීපයක් අතරතුර ඇය කළ නීතිවිරෝධී කටයුත්තක් හෙළිවීමෙන් රැකියාවට පවා ගැටලු ඇතිවූ බව දැනගන්න ලැබුණා. පසුව එම ආයතනයේ ප්‍රධානීන් ඇය කළ මේ දොස්කීම ගැන දැනගෙන ඇය කැටුව විත් මාහිමියන්ගෙන් සමාව ගත් බවත් දැනගන්න ලැබුණා.

5. “නාඋයනේ මාහිමිපාණන් වහන්සේ වැනි උතුමන්ට දොස් කියන අයගෙ පැවිද්ද සාර්ථක වෙන්නෙ නෑ” යන කරුණ අපි ඇසුරු කරන භික්‍ෂූන් අතර ප්‍රකට දෙයකි. ඊට සාධකත් ඕනෑ තරම් දත හැකිය.

නමුත් ඇතැම්හු තමන් මගඵල ලබා ඇත යන මිත්‍යාදෘෂ්ටිය නිසාත් “අපේ ගුරුවරු මගඵල ලාභීන්ය” යන මිත්‍යාදෘෂ්ටිය නිසාත් ඔවුන්ගේ කීම් අසා සත්‍ය අසත්‍ය නොදැන මුළාවට පත්ව සිල්වත් ගුණවත් උතුමන්ටත් ධර්මයටත් ගරහා ආර්යෝපවාදාදී බොහෝ අකුසල් කරගෙන අපාගත වෙති.

නොදැන වුවත් දෘෂ්ටිගතව සිල්වත් ගුණවත් උතුමන්ට ගැරහීමෙන් වන නපුර තුරුබ්‍රහ්ම සූත්‍රයේ (සං.නි. 1 පොත 270-271 පිටු) මෙසේ දැක්වේ.

පුරිසස්‌ස හි ජාතස්‌ස, කුඨාරී ජායතෙ මුඛෙ;
යාය ඡින්‌දති අත්‌තානං, බාලො දුබ්‌භාසිතං භණං.

‘‘යො නින්‌දියං පසංසති, තං වා නින්‌දති යො පසංසියො;
විචිනාති මුඛෙන සො කලිං, කලිනා තෙන සුඛං න වින්‌දති.
…… යමරියගරහී නිරයං උපෙති, වාචං මනඤ්‌ච පණිධාය පාපක’’න්‌ති

එහි කෙටි සරල අරුත මෙසේයි. (අනුවණ මිනිසාගේ කටේ උපදින විටම තමන්වම නසාගන්නා වැරදි වචන නම් කෙටේරියක් හටගනී. යමෙක් නින්දා කලයුත්තාට පසසයි ද පැසසිය යුත්තාට නින්දා කරයි ද මෙසේ කටින් බොහෝ පවු කොට දුකට පත් වේ. එසේ ආර්යයන්ට ගරහන්නා පහත් වචනත් පහත් සිතත් නිසා නිරයෙහි උපදී.)

කෝකාලික භික්‍ෂුව, උන්වහන්සේගේ ගුරුවරයාව සිට අපවත්වී සුද්ධාවාසයේ උපත ලබාසිටි අනාගාමී බ්‍රහ්මයෙකු වූ තුරුබ්‍රහ්මරාජයා විසින් “අගසවු දෙනම කෙරෙහි සිත් පහදවාගන්න” යනාදී ලෙස අවවාද කලත් එය නොසලකා වැරදි දෘෂ්ටියේම සිට අපාගතවිය. මහබෝසත් උතුමන්ට ගැරහීමෙන් ද ඉතා බලවත් අකුසල් වන බව පෙර අපි දැක්වීමු.

ඇතැම් තැනක අග්‍රශ්‍රාවක සැරියුත් මාහිමියන්ගේ අදහස් පවා බුදුරජුන් ප්‍රතික්‍ෂේප කළ අවස්ථා චාතුමසූත්‍රය (ම.නි.2 පොත 210 පිටුව) යනාදී තැන්හි කියැවේ. නමුත් මේ කරුණින් එතුමන් වහන්සේගේ ගුණයට අල්පමාත්‍ර හෝ හානියක් නොවේ. මෙසේ යම් උතුමෙක් අතින් දහම් පාඨයක සුලු වැරදීමක් වූ පමණින් එය ගෙන සියලු ගුණ නසා කතා කරන්නේ නම් එය පාපී ගුණමකු අතිශය නපුරු වැඩකි. සසුනට හානිකර දෙයකි. වරද වරදක් ලෙසත් ගුණය ගුණයක් ලෙසත් දැක්වීම මැනවි. පැරණි රහත් උතුමන් අතර පවා බුද්ධවිෂය කරුණු පිළිබඳ වෙනස් අදහස් පැවති අයුරු දහමෙහි දැක්වේ. නමුත් ඉන් ඒ උතුමන්ගේ ගුණයන්ට හානියක් නොවේ.

හැමදෙයකම වැරදි දකින්නට පුරුදු වූ දෘෂ්ටිගතික අයට කොතරම් නිවැරදි කෙනෙකුගේ නමුත් දෝෂයම පෙනේ. ගුණ නොපෙනේ. එබඳු අය බුද්ධ කාලයේත් සිටි බව ධම්මපදයේ කෝධ වග්ගයේ එන අතුල උපාසකගේ කතාවෙන් දත හැකිය.

කරුණු මෙසේ හෙයින් අනුන්ගේ වැරදි නොසොයන නොකියන නාඋයනේ මාහිමිපාණන් වහන්සේ වැනි උතුමන්ට ගරහා මෙළොවත් දුකට පත්ව දුගතියේත් උපදින්නට වන බව සලකා හැකිතරම් අන්‍යයන්ගේ ගුණම දකින්නට හිත් හුරුකර ගනිත්වා යැයි කරුණාවෙන් දන්වමු.

අපවත් වී වදාල අතිපූජනීය දරණාගම කුසලධම්ම මහ නා හිමියන්ගේ මුවින් අපවත් වී වදාළ අතිපූජනීය නා උයනේ අරියධම්ම මහ නා හිමියන්ගේ ගුණ සිහිපත් කල අවස්ථාවක් සඳහා පිවිසෙන්න.
👉 https://ift.tt/2Nog5QD

~ මෙය ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් මාර්ගයෙන් ලැබුණු ලිපියෙකි ~

අන් අයගේ යහපත සලකා #share කොට බෙදා හැරියාට කමක් නැත.

තෙරුවන් සරණයි!
🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏